"H Δημιουργία": Μικελάντζελο-Χάυντν

Γεννήθηκε σαν σήμερα ...
Στις 6 Μάρτη του 1475 σε μια μικρή κωμόπολη έξω απ'τη Φλωρεντία, το Καπρέζε...


Τον είπαν προσωπικότητα κολοσσιαία  της Αναγέννησης...,
κι άλλοι τον ονομάτισαν: πνεύμα ανήσυχο...


Αναφέρομαι, φυσικά στον πολυκαλλιτέχνη Μικελάντζελο, φίλοι μου, αφού ασχολήθηκε με όλες τις καλλιτεχνικές εκφάνσεις της εποχής του.

"Ντα Βίντσι, Ραφαήλ, Μικελάντζελο-πώς κλείσαν

τους πιο μεγάλους ουρανούς στο ανθρώπινο πρόσωπο, στο 

ανθρώπινο σώμα

νύχια ποδιών και χεριών, φύλλα και άστρα, θηλές, όνειρα, χείλη,

το κόκκινο και το γαλάζιο. το απτό και το ασύλληπτο. 

Απ' το άγγιγμα ίσως

αυτών των δυο δαχτύλων να γεννήθηκε και πάλι ο κόσμος. 

Η απόσταση ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο δάχτυλα 

μετράει με ακρίβεια ακόμη την έλξη της γης και τη διάρκεια…"

(Γ.Ρίτσος)

Μιχαήλ Άγγελος: "Δημιουργία του Αδάμ", Καπέλα Σιξτίνα

"Ο τρόπος με τον οποίο ο Μιχαήλ Άγγελος κατόρθωσε να κάνει το άγγιγμα του θεϊκού χεριού, 

κέντρο και οπτική εστία της εικόνας, και το πώς μας έδωσε να καταλάβουμε 

την έννοια της παντοδυναμίας με την άνεση και τη δύναμη της χειρονομίας της δημιουργίας, 

είναι ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα στην τέχνη", 

θα γράψει στο βιβλίο του "Ιστορία της Τέχνης" ο συγγραφέας και ιστορικός τέχνης Ε. Η. Γκόμπριτς.

Νομίζω, αγαπημένοι φίλοι πως δεν θα μπορούσαμε να συσχετίσουμε καλύτερα την υπέροχη λεπτομέρεια αυτού του εικαστικού του Μικαλάντζελο : η "Δημιουργία του Αδάμ" με το ορατόριο "Δημιουργία" του Γιόζεφ Χάυντν και συγκεκριμένα την άρια: "Και ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο".

Η άρια, που εκτελείται από λυρικό τενόρο ακούγεται στο 2ο μέρος του θρησκευτικού έργου, που ο συνθέτης αναφέρεται στη δημιουργία των έμβιων όντων, ζώων, πουλιών, θαλασσινών πλασμάτων και τέλος του ανθρώπου…

Μια επιβλητική, μεγαλόπρεπη άρια, γραμμένη στη ΝΤΟ μείζονα που εξυμνεί την ανθρώπινη ύπαρξη, αντανακλώντας μέσω αυτού τις αξίες του Διαφωτισμού.

Βαθιά θεοσεβούμενος, ο Χάυντν, έλεγε συχνά oτι γράφοντας το ορατόριο αυτό, ένιωθε την επικοινωνία με το Θεό.


Το έργο είχε μεγάλη επιτυχία και ο συνθέτης δεν δέχτηκε ποτέ να εισπράξει τα κέρδη από τις συναυλίες του, αντιθέτως κατόπιν προτροπής του οι χρηματικές εισπράξεις δίνονταν για φιλανθρωπικούς σκοπούς.


Ερμηνεύει ο λαμπρός, μα άτυχος λόγω του πρόωρου χαμού του από ατύχημα στα 35 του, Fritz Wunderlich. 

Την Φιλαρμονική της Βιέννης διευθύνει ο Χ. φον Κάραγιαν:

J. Haydn: "Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ – Und Gott schuf den Menschen"

Villa-Lobos και η αφιέρωση στον Ρουμπινστάιν...

Γεννήθηκε σαν σήμερα 5 Μαρτίου 1887.
Υπήρξε ο πολυγραφότερος των συνθετών της εποχής  του, ένας "πρύτανης" της Βραζιλιάνικης μουσικής! Ο Βίλλα-Λόμπος αρχικά σπούδασε βιολοντσέλλο, στην πορεία όμως μελέτησε σε βάθος τη λαϊκή μουσική της πατρίδας του, που για χάρη της ταξίδεψε στις αχανείς εκτάσεις της νότιας Αμερικής συλλέγοντας  τους μουσικούς θησαυρούς της.

Υπεραγαπούσε τους Μπαχ, Βάγκνερ και Ντεμπισί που συνδυαστικά με το εξωτικό ύφος της Βραζιλίας κατάφερε να διαμορφώσει την ιδιόμορφη μουσική του προσωπικότητα.

Το μεγαλύτερο μέρος τη μουσικής του Λόμπος είναι για πιάνο.
Κάτι, στο οποίο τον ώθησε ο Άρθουρ Ρουμπινστάιν, όταν τον συνάντησε το 1918 στη Βραζιλία κι έκτοτε συνδέθηκε φιλικά μαζί του και παρέμεινε υποστηρικτής του ως το τέλος της ζωής του.
Ο Ρουμπινστάιν μερίμνησε ώστε να βρεθούν το κονδύλια για να μεταβεί ο Λόμπος στο Παρίσι , να τον γνωρίσει ένα διαφορετικό κοινό, να αποκτήσει έναν ευρύ κύκλο θαυμαστών, μεταξύ των οποίων οι Πικάσο, Βαρέσε, Στοκόφσκι, Κόπλαντ...
Οι  ευρωπαϊκοι κύκλοι, εκστασιάστηκαν με την εξωτική αύρα της μουσικής του.Τούς συνεπήρε ο ενθουσιώδης τρόπος με τον οποίο χρησιμοποίησε το φολκλορικό στοιχείο στις συνθέσεις του.

Ο Βίλα Λόμπος που δεν ξέχασε ποτέ τη σημαντική συμβολή του φίλου του στην καριέρα του, έγραψε και αφιέρωσε στον Ρουμπινστάιν  ένα από τα αριστουργήματα της πιανιστικής εργογραφίας του: "Rudepoema-Πρωτόγονο ποίημα", στο οποίο ο συνθέτης σκιαγραφεί ένα μουσικό πορτραίτο του φίλου του, Άρθουρ.

Πρόκειται για άκρως δεξιοτεχνικό πιανιστικό έργο, με πυκνή αρμονική γλώσσα, εμφανώς επηρεασμένο από την "Ιεροτελεστία" του Στραβίνσκυ και τις αρμονίες του Σκριάμπιν.
Η σύνθεση ξεχωρίζει για τους πολυποίκιλους ρυθμούς της, τις απότομες αλλαγές δυναμικής, στοιχεία που στοχεύουν να απεικονίσουν τη λαμπρή προσωπικότητα του Ρουμπινστάιν.

Ο Βίλα Λόμπος σημειώνει ως αφιέρωση στην παρτιτούρα:

"Φίλε μου, Άρθουρ δεν ξέρω αν κατάφερα να αναδείξω το πνεύμα σου στο Rudepoêma, αλλά προσπάθησα να αιχμαλωτίσω την αληθινή σου ψυχοσύνθεση στο χαρτί, όπως σε μια προσωπική φωτογραφία".

Λέγεται πως όταν ο Ρουμπινστάιν τον ρώτησε αστειευόμενος αν τον θεωρεί "πρωτόγονο πιανίστα", ο Λόμπος του απάντησε πως και οι δυο είναι πρωτόγονοι, καθώς "δίνουν ζωή στη μουσική. Εκείνος, "συνθέτοντας" με την ψυχή του και ο Άρθουρ, "εκτελώντας" με την ψυχή του"!


Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να ακούσετε απόσπασμα από μια ιστορική ηχογράφηση του 1940!
Ο Ρουμπινστάιν εκτελεί τη σύνθεση που τού αφιέρωσε ο φίλος του Λόμπος:

Villa-Lobos: "Rudepoema".Στο πιάνο ο Nelson Freire:

Kαι μια συγκλονιστική ορχηστρική μεταγραφή:

Αχμάτοβα: "Ποίημα δίχως ήρωα"...

Anna Akhmatova, Olga Della-Vos-Kardovskaya, Tretyakov Gallery

"Ασέλγεια και προσευχή" μπλέκονται στο ποιητικό έργο της σπουδαίας Άννας Αχμάτοβα, γι' αυτό και χαρακτηρίστηκε: "Αγία και Πόρνη".
Απότομη, αιχμηρή η γλώσσα της, σχεδόν καταγγελτική, μια δημιουργός μοναδικής ευφυίας...

Το πραγματικό της όνομα ήταν Άννα Αντρέγεβνα Γκορένκο.
Όταν άρχισε να γράφει ποίηση ο πατέρας της που φοβόταν μήπως σπιλωθεί το όνομα της οικογένειας, την ανάγκασε να υιοθετήσει ένα ψευδώνυμο. Η Άννα επέλεξε το Αχμάτοβα, επώνυμο μιας προγιαγιάς της  από τη φυλή των Τατάρων.

Ένα από τα σπουδαιότερα έργα της "Άννας Πασών των Ρωσιών", που χαρακτηρίζεται από την πυκνή γραφή και το βαθύ του φιλοσοφικό περιεχόμενο είναι το μακροσκελέστατο: "Ποίημα δίχως ήρωα".
Η ίδια η ποιήτρια το θεωρούσε την κορωνίδα των δημιουργιών της.

Η Αχμάτοβα το ξεκίνησε παραμονές Χριστουγέννων του 1940 και το ολοκλήρωσε μετά από δυο δεκαετίες λίγο πριν τον θάνατό της, σαν σήμερα, 5 Μαρτίου 1965.

Η σύλληψη της ποιητικής ιδέας ήρθε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Λένιγκραντ διαβάζοντας -όπως η ίδια εκμυστηρεύτηκε-  το ποίημα: "Είμαι μάρτυρας των πάντων στον κόσμο τούτο".

Πρόκειται για ένα τριών επιπέδων ποίημα(συνάντηση με γεγονότα και πρόσωπα από το παρελθόν, παρόν και μέλλον), γι' αυτό η ίδια η Αχμάτοβα, το χαρακτήρισε: "κοσμηματοθήκη με τριπλό πάτο".

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ:

Αφιέρωση

27 Δεκεμβρίου 1940
Βσ. Κ.

… κι αφού είχα έλλειψη χαρτιού

Στο πρόχειρο τετράδιό σου γράφω.

Μια λέξη ξένη φαίνεται,

Σαν κάποτε μια του χιονιού νιφάδα,

Και λιώνει αθώα και γλυκά πάνω στο χέρι.

Κι οι μαύρες τʼ Αντίνοου βλεφαρίδες

άξαφνα σηκωθήκαν – κιʼ εκεί

ένας πράσινος καπνός,

Φυσά ένα αεράκι γνώριμο…

Μην είναι η θάλασσα;

Όχι, πάνω στους τάφους μόνο τα φύλλα

Δέντρων κωνοφόρων είναι και η σαπίλα των ριζών

Ολοένα και πιο κοντά, πιο κοντά ….

Marche funebre …
Σοπέν…

(Αχμάτοβα: "Ποίημα Δίχως Ήρωα, μτφ. Δ. Τριανταφυλλίδης¨, από: vakxikon)

Το "Marche funèbre", με την αναφορά του οποίου κλείνει το ποίημά της η Άννα Αχμάτοβα, είναι το τρίτο μέρος της Σονάτας Ν.2 που συνέθεσε ο Φρειδερίκος Σοπέν το 1839 στο Παρίσι.
Με εμφανείς επιρροές από Μπαχ και Μπετόβεν, η σονάτα αυτή ανήκει στα ώριμα έργα του συνθέτη και θεωρείται από τις σπουδαιότερες σονάτες για πιάνο του παγκοσμίου ρεπερτορίου.

Το Marche funèbre είναι ένα ελεγειακού ύφους, αργό ρυθμικά μέρος, αντίστοιχο των χτύπων της καρδιάς κάθε μουσικόφιλου, όταν αναλογίζεται τη νεότητα του πολωνού συνθέτη, που ζήλεψε ο θάνατος και τον πήρε στα μόλις τριανταεννιά του χρόνια…

Κατόπιν επιθυμίας του Σοπέν εκτελέστηκε μαζί με το ρέκβιεμ του Μότσαρτ στην κηδεία του, που γι’ αυτό το λόγο ονομάστηκε: "Επικήδειο εμβατήριο".

Ένα επικήδειο εμβατήριο γραμμένο με το αίμα της ψυχής είναι και το "Ποίημα δίχως ήρωα"  της Αννας Αχμάτοβα, που το αφιέρωσε στη μνήμη όσων χάθηκαν στο Λένινγκραντ κατά τη διάρκεια της πολιορκίας...

Chopin: Piano Sonata No.2, Op.35 - iii.Marche funèbre / Arturo B. Michelangeli:

Ημέρα Αντισφαίρισης...Είστε για μια παρτίδα;

"Παγκόσμια Ημέρα Αντισφαίρισης", σήμερα και πολλά είναι τα events που διοργανώνονται  με στόχο την προώθηση του αθλήματος.
Τι θα λέγατε, να συμμετάσχουμε και μεις με μέσο μας, φυσικά τη μουσική...

Nτεμπισί, Προκόφιεφ, Σαίνμπεργκ, Μπρίττεν, Γκέρσουιν είναι μερικοί από τους λάτρεις του αθλήματος...

"Σάς ρίχνω το μπαλάκι", αγαπημένοι φίλοι!
Κι επειδή το σερβίς πρέπει να είναι δυνατό και να έχει-λένε- ρυθμό, επιλέγω σκανδιναβικό σερβίς...

Από τον Βάγκνερ, τον Γκριγκ και τη λαϊκή μουσική της πατρίδας του της Σουηδίας επηρεάζεται η μουσική του Βίλχελμ Πέτερσον-Μπέργκερ, που θα μάς απασχολήσει, λόγω τέννις, σήμερα.

Οι συνθέσεις του, ανήκουν στο βασικό σκανδιναβικό ρεπερτόριο και χαρακτηρίζονται από την διαύγεια, την καθαρότητα της φόρμας  και τον ρομαντισμό στο ύφος τους!
Πιο γνωστό έργο του Πέτερσον-Μπέργκερ αποτελεί η τριλογία του : "Frösöblomster-Τα άνθη του Frösön", (μιας σουηδικής νήσου, που το όνομα της οφείλεται στο μυθολογικό  θεό Freyr),  και ο συνθέτης είχε εκεί την εξοχική κατοικία του, καθώς η ύπαιθρος της βόρειας Σουηδίας αποτελούσε ως το τέλος της ζωής του τη σημαντικότερη πηγή έμπνευσής του.
Πολλές φορές κάτω από τον ανοιχτό ουρανό και ατενίζοντας την απεραντοσύνη του ωκεανού, οι μουσικές εμπνεύσεις έρχονταν σαν θερμές ακτίνες ηλιακού φωτός που τόσο αξία έχουν για κείνους τους τόπους.
Στη σκιά του συγχρόνου του Hugo Alfvén, άργησε να επιβληθεί με μεγάλα συμφωνικά έργα, μα καθιερώθηκε νωρίς στη συνείδηση των μουσικόφιλων με τις χορωδιακές δημιουργίες και κυρίως τα λήντερ του.
Το πιο γνωστό έργο του  τα "Άνθη του Frösö", γράφτηκαν το 1896 και πρόκειται για οκτώ μινιατούρες για πιάνο, που πολλοί υποστηρίζουν πως είχαν πρότυπο τα "Λυρικά Κομμάτια" του Γκριγκ ή ακόμα πως το ύφος και η δομή τους γειτνιάζουν με τις συνθέσεις του Σούμαν.
Φυσικά, το ύφος του είναι προσωπικό, και στηρίζεται στη ρυθμική λιτότητα, με μελωδίες  εκφραστικές και φρέσκιες αρμονίες.

Free-scores.com

Στο 1ο βιβλίο των "Ανθέων", τρίτο στη σειρά  βρίσκουμε το "Lawn tennis-Γήπεδο τέννις".
Λάτρης της  αντισφαίρισης ο ίδιος, ένας από τους πρεσβευτές του αθλήματος στη Σουηδία, έχτισε στο εξοχικό του στο Froson ένα γήπεδο τέννις, όπου συχνά διοργάνωνε φιλικούς αγώνες, ακόμα και με τον βασιλιά Γουσταύο.
Η αγάπη του για το άθλημα πυροδότησε την μουσική έμπνευση, μια σύνθεση  σε σι ύφεση μείζονα και τη ρυθμική υπόδειξη: " Allegro con eleganza".

Η μελωδική γραμμή, που ο συνθέτης  καλεί τον πιανίστα να ακολουθήσει απαιτεί εκφραστική αβρότητα, πλαστικότητα και ανάλαφρη κίνηση του καρπού.
Στο ρυθμό των  2/4 κυριαρχούν ομάδες των τεσσάρων δεκάτων έκτων παιγμένες legato, που περνούν μαλακά από το αριστερό στο δεξί χέρι και πάλι πίσω.

Κατά τη γνώμη μου και ακούγοντας το πιανιστικό κομμάτι, θεωρώ πως ο συνθέτης τάσσεται  "κατά του επιθετικού στυλ" με τα εκρηκτικά χτυπήματα.
 Αντίθετα, προτρέπει για  τέλεια ισορροπία ελέγχου και δύναμης, την ακρίβεια του  χτυπήματος της ρακέτας, κι όλα αυτά σε κίνηση-αστραπή για το καλύτερο, δυνατό αποτέλεσμα...
Ιδιαίτερα εμφανής η δυναμική, στο μέσον του κομματιού και χωρίς μουσική προειδοποίηση, το πιάνο παγώνει έξαφνα, σε έκφραση ολοκληρωτικής προσήλωσης-ίσως-στο χτύπημα βολέ  που θα φέρει το νικηφόρο αποτέλεσμα στο game.
Κάποια στακκάτι θυμίζουν με λίγη φαντασία τα αναπηδήματα της ελαστικής, λαστιχένιας, ντυμένης με χνουδωτό ύφασμα, μπάλας.

Δροσερό και πρόσχαρο, κατά την άποψή μου,  πιανιστικό κομμάτι, διαθέτει μια ελκυστική στιλπνότητα.
Μελωδικές πινελιές διάρκειας ενάμιση λεπτού, που όμως καθιστούν τη σύνθεση δελεαστική για όσους αναζητούν στη μουσική, την ευδαιμονία και την ευχαρίστηση του διαφορετικού!

Wilhelm Peterson-Berger: "Lawn tennis":

"Βιβάλντι: Κονσέρτα για μια μαθήτρια"

Vivaldi portrait, ανωνύμου

Παίζω βιολί για το Θεό.Παρ'όλο που δεν ξέρω αν με έχει ακούσει ποτέ[...]

... όσο οι υπηρέτριες χτυπούσαν τα χαλιά και ξεσκόνιζαν τα υφάσματα, εγώ καθόμουν κάτω απ'την αψίδα του αγαπημένου μου παραθύρου, που προσφέρει μέσα από το σιδερένιο κιγκλίδωμα μια υπέροχη θέα της ζωής που ξεδιπλώνεται πάνω στο νερό.

Καθόμουν εκεί στο μικρό περβάζι, μέσα στην ασημένια θύελλα σκόνης που χόρευε στο φως, με τα χέρια τυλιγμένα γύρω από το βιολί μου. 

Πρώτα τον άκουσα και μετά τον είδα το μαέστρο Βιβάλντι να σκαρφαλώνει τα σκαλιά.

Είναι δάσκαλός μου...ένας από τους ελάχιστους άνδρες που έχω δει ή με έχουν κοιτάξει.

Ήμουν ένα κοριτσάκι μόλις οχτώ χρονών, όταν ο Αντόνιο Βιβάλντι που πριν από λίγο καιρό 

είχε χριστεί ιερωμένος, γέννημα θρέμμα της Βενετίας, 

προσλήφθηκε από τους διευθυντές της Πιετά για να μάς μάθει βιολί.

Θυμάμαι τη μέρα που η αδερφή Λάουρα με έφερε μπροστά του.

Ο Δον Αντόνιο καθόταν στο σκευοφυλάκιο χωρίς περούκα. 

Τα μαλλιά του ήταν κόκκινα σαν τα καυτά σίδερα που χρησιμοποιούσαν για να σημαδεύουν τα βρέφη που εγκατέλειπαν εδώ.[...]

Η Αδερφή Λάουρα τον έπεισε να με ακούσει να παίζω. 

Όταν τέλειωσα εξέτασε τα χέρια μου, πιάνοντάς τα με τα δικά του.

Σήκωσε το πρόσωπό μου για να μπορεί να δει μέσα στα μάτια μου και τότε πρόσεξα 

την ευτυχία που τού είχε χαρίσει το παίξιμό μου.

Με ρώτησε το όνομά μου.

-"Με λένε Άννα Μαρία νταλ Βιολίν", του είπα...

(Απόσπασμα από το βιβλίο "Η εκλεκτή του Βιβάλντι" της Μπάρμπαρα Κουίκ)

Ο  γεννημένος σαν σήμερα 4 Μαρτίου 1678, Aντόνιο Βιβάλντι, γνωστός και με το προσωνύμιο il Prete Rosso= ο κοκκινομάλλης παπάς λόγω του χρώματος των μαλλιών του, υπήρξε ιερέας και δεξιοτέχνης βιολιστής της εποχής Μπαρόκ. Θεωρείται από τους σημαντικότερους συνθέτες της εποχής του, καθώς με τη μουσική του επηρέασε πλήθος συνθετών, ανάμεσά τους ο Μπαχ και ο  Τέλεμαν.

Η Άννα Μαρία -στην οποία αναφέρεται το παραπάνω λογοτεχνικό απόσπασμα- υπήρξε επιφανής βιολονίστρια, που απέκτησε μεγάλη φήμη στην Ospedale della Pietà, το βενετσιάνικο φιλανθρωπικό ίδρυμα στο οποίο δίδαξε ο  Βιβάλντι. 

Φαίνεται να ήταν η πιο αγαπημένη και καλύτερη μαθήτριά του καθώς ήταν περίφημη βιρτουόζος!
Είκοσι οκτώ από τα κονσέρτα του κοκκινοχαίτη Βενετσιάνου ήταν αφιερωμένα σ'αυτήν. Συνθέσεις που αναδεικνύουν την ιδιαίτερη ιδιοφυία του συνθέτη και έξι από αυτά,  ιδιαίτερα δύσκολα και δεξιοτεχνικά προτείνω ν'ακούσουμε σήμερα.

Πρόκειται για "6 Violin Concertos for Anna Maria" εκτελεσμένα από τους "L'Arte dell'Arco",  ένα λαμπρό σύνολο, ο μαέστρος του οποίου, Frederico Guglielmo,  καθοδηγεί εμπνέοντας, και αναδεικνύοντας τη σφριγηλότητα, την κομψότητα και την ευαισθησία των Βιβαλντικών συνθέσεων. Εξαιρετικά διακοσμημένες συνθέσεις, που πέρα από την επίδειξη υψηλής εκτελεστικής δεξιοτεχνίας, εντυπωσιάζουν με την παιχνιδιάρικη και χιουμοριστική ατμόσφαιρα  που αναδύουν ή σε άλλες περιπτώσεις με το λυρισμό και την ευαισθησία τους.
Συνθέσεις που τελικά οδηγούν στο απόγειο της υπερβατικής βιολιστικής ερμηνείας.

Antonio Vivaldi: "Six Violin Concertos for Anna Maria":

Μουσικές διαδρομές με ένα “Μυστήριο τρένο”

“Mυστήριο τρένο” είναι μια φράση που όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε χαρακτηρίσει κάποιον συνάνθρωπό μας… Και δεν έχει απαραίτητα άσχημη χροιά…

“Μυστήριο τρένο” μπορεί να είναι ένας διαφορετικός σε αντιλήψεις από τους πολλούς,…μπορεί να είναι ο ασυνήθης ή ο εκλεκτικός…ο απ’αλλού φερμένος…

Σίγουρα πάντως η φράση σκιαγραφεί μια προσωπικότητα ιδιαίτερη, όχι εύκολα κατανοητή σύμφωνα με τις σταθερές του μέσου ανθρώπου.

Μ’ένα “μυστήριο τρένο” και μάλιστα με δεκαέξι βαγόνια, λέω να ταξιδέψουμε αυτό το πρώτο Σάββατο της άνοιξης κι αφορμή δίνει ο μηχανοδηγός του,  Χέρμαν Τζούνιορ Πάρκερ.

Γεννημένος σαν σήμερα, 3 Μάρτη του 1927(άλλες πηγές αναφέρουν ως ημερομηνία γέννησης το Μάρτη του 1932) είναι από τους πιο φημισμένους μπλουζ-ίστες, εκείνος με τη “βελούδινη, μελένια” φωνή!
Εξαιρετικά ευέλικτος ανήκει στους καλλιτέχνες που συνδυάζουν τη μελαγχολία των μπλουζ με την ζωτικότητα της R & B.

Το “Μυστήριο τρένο” παίρνει την αγάπη, μα την ξαναφέρνει πίσω….
Ακούγεται αργό, ατμοσφαιρικό, ακολουθεί ένα μπιτ παλλόμενο, πάνω σε ένα μπάσο που “ραπίζει” βελούδινα την ακοή, ενώ τα φυσήματα του σαξοφώνου καταφέρνουν να αναδείξουν όλη τη σαγήνη και τα θέλγητρα της μουσικής διαδρομής.
Ενας φωνητικός συριγμός μιμείται  το χαρακτηριστικό ήχο της  ατμάμαξας…

Το τραγούδι του Πάρκερ έκανε χιτ κάποια χρόνια αργότερα ο βασιλιάς Έλβις, περνώντας το από εντονότερους ρυθμούς, σε κάντρυ ύφος και σε  δρόμους ροκάμπιλι.

Το κείμενό μου δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό ποικίλης ύλης iporta.gr

"Πομόνα", η πρώτη γαλλική όπερα

Σύμφωνα με το σενάριο της ταινίας "Le Roi danse" η αντιπαλότητα ανάμεσά τους είναι μνημειώδης!

Αιτία είναι... η μουσική ή μήπως μια γυναίκα;

Βλέπετε, ο Λυλλί παντρεύτηκε την κόρη του συνθέτη Λαμπέρ, Μαντλέν, πρώην ερωμένη του Καμπέρ.

Του Robert Cambert, ενός από τους διασημότερους γάλλους συνθέτες όπερας του ύστερου μπαρόκ, ευνοούμενου του στέμματος και του καρδιναλίου Μαζαρίνου, οι οποίοι τον είχαν τοποθετήσει σε υψηλότατα μουσικά αξιώματα, όπως του αρχιμουσικού της Βασιλικής  Ακαδημίας της Μουσικής.
Μια θέση την οποία έχασε, χωρίς ποτέ να πάρει εξηγήσεις, από τον Λυλλί...

Προσβεβλημένος και εξοργισμένος ο 45χρονος Καμπέρ εγκαταλείπει το Παρίσι και περνά απέναντι  της Μάγχης. Εγκαθίστανται στο Λονδίνο, όπου ζει για 4 ακόμη χρόνια ως τον θάνατό του, τον οποίο καλύπτει πέπλο μυστηρίου, καθώς οι καχύποπτοι δεν δέχονται την αυτοκτονία λόγω της ψυχικής συντριβής του από τις αλλεπάλληλες χλιαρές υποδοχές των έργων του από τους αγγλοσάξωνες, αλλά υποπτεύονται πως δηλητηριάστηκε κατόπιν εντολής του Λυλλί.

Ο Καμπέρ με την εκλεπτυσμένη γαλλική αισθητική, υπήρξε πρωτεργάτης της  όπερας και αυτός πιστώνεται την σύνθεση της ΠΡΩΤΗΣ γαλλικής όπερας, που έκανε πρεμιέρα σαν σήμερα 3 Μαρτίου 1671 και σημείωσε τόση επιτυχία, που λέγεται πως παίχτηκε πάνω από 150 φορές εκείνη τη σεζόν!
Μια ποιμενικού περιεχομένου όπερα, διαμορφωμένη σύμφωνα με την προτίμηση του γαλλικού κοινού: απαραίτητα χορό, περίτεχνα  κοστούμια, φανταχτερά σκηνικά και θεαματικά εφέ!

Το έργο ξετυλίγεται σε 5 πράξεις με πρόλογο (σώζονται μόνο η εισαγωγή και 2 πράξεις) κι είναι εμπνευσμένο από τη ρωμαϊκή μυθολογία και την σχέση της θεάς  Πομόνα με τον Βερτούμνους.

"Pomone et Vertumne", Francois Boucher

Ο ΜΥΘΟΣ:

Όπως διασώζεται από τις "Μεταμορφώσεις" του Οβίδιου, η Πομόνα ήταν νύμφη από το Λάτιο, ιδιαίτερα ικανή στην καλλιέργεια οπορωφόρων δέντρων. Εξελίχθηκε στη θεά-προστάτιδα των οπωρώνων, θεά των φρούτων. Συχνά την έβλεπαν να κουβαλά το κλαδευτήρι της και να είναι κρεμασμένη από τα δέντρα της που λύγιζαν από το βάρος των μήλων και των αχλαδιών τους.
Πολλοί ήταν οι θεοί που την διεκδίκησαν, κανείς όμως δεν την κυνήγησε όσο ο Βερτούμνους, ο θεός της αλλαγής των εποχών.
Ο Βερτούμνους επινόησε πολλές μεταμφιέσεις για να φλερτάρει την Πομόνα: θεριστής, αμπελοφύλακας, ψαράς και στρατιώτης, αλλά εκείνη πάντα τον απέρριπτε.
Δεν μαλάκωσε ούτε όταν εκείνος μεταμφιέστηκε σε γριά που εμφανίστηκε μπροστά της για να τής παινέψει τις αρετές του γάμου.

Ο λιμπρετίστας του Καμπέρ δίνει μια παράδοξη τροπή στο μύθο...
Ο Βερτούμνους καταφέρνει να πάρει ένα φιλί από την ακαταμάχητη Πομόνα όταν μεταμφιέζεται στην ηλικιωμένη γκουβερνάντα της, στην οποία η καλλίστη θεά δεν μπορεί να αρνηθεί τον ασπασμό.

Στα διασωθέντα αποσπάσματα της όπερας είναι εμφανής  ο ορχηστρικός πλούτος, ενώ άριες και ρετσιτατίβα δένονται με εκπληκτική ευλυγισία από τον ταλαντούχο Ρομπέρ Καμπέρ!

Tο απολαμβάνουμε από το θαυμάσιο μπαρόκ σύνολο La Simphonie du Marais, ιδρυτής και δ/ντής του οποίου είναι ο ένθερμος υπερασπιστής της γαλλικής μουσικής κληρονομιάς, Hugo Reyne.

Robert Cambert: "Pomone", (Hugo Reyne-La Simphonie du Marais)

H "Pomone" είναι η όπερα που παιζόταν συνεχόμενα επί 8 μήνες, κάτι που προκάλεσε το φθόνο του Λυλλί και  μετά απ'αυτό έβαλε στόχο να αποκτήσει τον απόλυτο έλεγχο της Ακαδημίας και να "επιβάλλει" κατάσταση οπερατικού μονοπωλίου στη Γαλλία(κάτι που κατάφερε και οδήγησε στην αποπομπή του Καμπέρ).

Στο παρακάτω βίντεο παρακολουθείτε τη σκηνή με τον ζηλιάρη Λυλλί στην παρουσίαση της "Pomone" στην ταινία "Le Roi dance":