Σήμερα, ο Σκαλκώτας σέρνει το χορό...

«Άλλο χορό δε χαίρομαι, μόνο το πεντοζάλι…

Μες στου Μαγιού τις μυρωδιές, στα κόκκινα κεράσια

Για δέστε πώς χορεύουνε της Κρήτης τα κοράσια…»

Βήματα μπρος και πίσω, δέκα… 
Αχ, αυτό το πεντοζάλι, που στα πατήματά του ορθώνεται και περπατά η Κρήτη και τα παλικάρια της!
Χορός, καθρέφτισμα της λεβεντιάς και της Κρητικής ευψυχίας!!

«Κοίταξε χάρη κι ευμορφιά, τιμή, λεβεντοσύνη

Οπό’χει τούτος ο χορός και τι χαρά αφήνει!...»

Θεογέννητο εμφύσημα στους Κουρήτες με προαιώνια σύμβολα και ερμηνείες… 
Η ελπίδα των Κρητικών για απελευθέρωση από τους Τούρκους, κρύβει και το μυστικό στην ετυμολογία του ονόματος αυτού του λεβέντικου χορού!
Η πέμπτη κατά σειρά προγραμματισμένη επανάσταση, ο «πέμπτος ζάλος» δηλαδή, θέλει τους καπεταναίους έτοιμους για ξεσηκωμό πιασμένους απ’τους ώμους να σέρνουν το χορό, που έχει δέκα βήματα, όπως η ημέρα του Οκτώβρη, που θα ξεκινούσε η επανάσταση…

Ένα κάπως διαφορετικό Πεντοζάλι, σας καλώ να χορέψουμε σήμερα!
Ένα πεντοζάλι που θα οδηγεί και θα χτυπά το ρυθμό του, ένας πρωτοπόρος και ιδιοφυής έλληνας!
Ένας συνθέτης, που στα έργα του συνδυάζει το ελληνικό πνεύμα με τη δυτική τεχνοτροπία.
Ένας δημιουργός που στις συνθέσεις του είναι εμφανής η αγάπη του για την Ελλάδα και τη μουσική της παράδοση!
Γι’αυτο εξάλλου και εμπνεέται από τους λαϊκούς της ρυθμούς και μελωδίες…
Τα έργα του, είτε τονικής, είτε ατονικής μουσικής μαρτυρούν τη δημιουργική φαντασία του, την μαεστρία στην ενορχηστρωση και το μεγαλείο του μουσικού πνεύματός του!

Νίκος Σκαλκώτας!!!

Προσωπικά με αφήνει άφωνη ο σεβασμός, με τον οποίο προσεγγίζει το παραδοσιακό στοιχείο και μπολιάζει μ'αυτό την κλασική μουσική του παλέτα!!!

Μάς λυπεί, βέβαια η καχυποψία με την οποία αντιμετωπίστηκε από τους Έλληνες (και διακεκριμμένους) ομοτέχνους του με την επιστροφή του στη χώρα, παρόλη την αξία του!
Οι καινοτόμες και πρωτοποριακές ιδέες του, συνέπεια της μαθητείας του με τον δωδεκαφθογγιστή Σαίνμπεργκ στη Βιέννη δεν ήταν, βλέπετε, εύπεπτες για την εποχή...

Η μουσική Ιστορία, τουλάχιστον τον δικαίωσε... 

Μια μορφή ασκητική, μια ψυχή τραυματισμένη λόγω του παραγκωνισμού του από τους συναδέλφους του, με μόνο δίαυλο εκτόνωσης τη σύνθεση…

«Κοίταξε χάρη κι ευμορφιά, τιμή, λεβεντοσύνη

Οπό’χει τούτος ο χορός και τι χαρά αφήνει!...»

Η λεβεντογέννα μεγαλόνησος, κι οι ψυχωτικοί σκοποί της μουσικής της παράδοσης κινούνται σήμερα πάνω στον πέμπτο ζάλο και σε δέκα μελωδικά βήματα, πλούσια εναρμονισμένα, με χαρακτηριστικές διαφωνίες και θαυμαστή αντιστικτική πλοκή ενός μεγάλου έλληνα καλλιτέχνη, που έφυγε πρόωρα σαν σήμερα 19 Σεπτέμβρη του 1949 μόλις στα 45 του ενώ την επομένη γεννήθηκε ο γιος του…

Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

"Τorna a Surriento, στις γουλιές του λιμοντσέλο"

Cari amici,καλησπέρα!
Μπορεί να μέσιασε ο Σεπτέμβρης, μα το καλοκαιράκι ακόμη, καλά κρατεί!

Παρατηρώ τον παιχνιδιάτορα ήλιο, που ετοιμάζεται για εντυπωσιακό μακροβούτι στις ακτές του ονείρου...Πάλι θα αναριγήσει η πλάση απ'το μενεξεδί του!
Απολαμβάνω τη βασιλική του ρότα, παρέα με ένα μυρωδάτο, σπιτικό λιμοντσέλο, φτιαγμένο απ΄τα χεράκια μου.

Θυμάμαι, κάθε φορά μετά από τα τρελά φαγοπότια της Κυριακής, στο σπίτι της ιταλίδας νόνας μου, το κέρασμα με το χωνευτικό λικεράκι...
Ακόμα ηχεί η λεπτεπίλεπτη φωνή της γιαγιάς από τη Φλωρεντία στ'αυτιά μου:

"...αν ήταν και με Σορεντίνικο λεμονάκι με την αφράτη, χνουδωτή φλουδίτσα,
θα μας πήγαινε στα ουράνια"

Κάπως έτσι, σαν απλό μάθημα γεωγραφίας μέσω γευστικής απόλαυσης, έμαθα το Σορέντο της Ν.Ιταλίας με την καταπληκτική θέα στον κόλπο της Νάπολης, και τον παραλιακό δρόμο, γεμάτο κήπους κι αρώματα!

Κι είν' όλος ο αιθέρας, ποίημα που ευφραίνει ψυχές!...

Ένα κράμα θαλασσινής ανάσας και λεμονάτης ευωδίας.

Μια ντελικάτη μοσχοβολιά, που αναδεικνύει την ιταλική φινέτσα και κομψότητα, ακόμα και σ' ένα απλό σπιτικό λικεράκι!
To Σορέντο, τό' μαθα καλύτερα μέσα απ'τα ποιήματα του Γκαίτε και του Μπάυρον, τη μουσική του Βέρντι και του Βάγκνερ, που με την τέχνη τους εκθείαζαν το μοναδικό ηλιοβασίλεμά του!

Μεγαλώνοντας, το θαύμασα περισσότερο διαβάζοντας την "Ελεύθερη Ιερουσαλήμ", το επικό ποίημα του Τορκουάττο Τάσσο, άξιου απογόνου της όμορφης, μεσογειακής πόλης...
Μιας πόλης, που έχει τη λάβρα του μεσογειακού ήλιου, το απαλό χάδι της μεσογειακής αύρας, το μοσχοβόλι απ'τους λεμονανθούς στους κήπους...

Όποιος επισκέπτεται το Σορέντο, φεύγει με μια γλυκόπικρη, ανακουφιστική αίσθηση πως κάποια μέρα θα γυρίσει πάλι πίσω...torna a Surriento...(γύρνα πίσω στο Σορέντο)

Ένα νοσταλγικό τραγούδι, που θρηνεί τον αποχωρισμό από μια νεανική αγάπη, τον ήλιο, τη φύση, τη θάλασσα, την ομορφιά!

Καημοί, τσαλακωμένες οπτασίες, μεταμορφωμένες σε νότες! 
Σε μουσική του ναπολιτάνου Ernesto De Curtis, πάνω σε στίχους του αδερφού του, λέγεται πως γράφτηκε κατόπιν παραγγελίας του δημάρχου του Σορέντο το 1902, εν όψει της επίσκεψης του πρωθυπουργού της Ιταλίας στην περιοχή.

Φυλλάδες της εποχής, αναφέρουν πως ο πρωθυπουργός συγκινήθηκε τόσο με την "υποδοχή μετά...μουσικής", που υποσχέθηκε να ξεκινήσουν αμέσως έργα για την αναδιαμόρφωση της μικρής πόλης.
Από κείνο το καλοκαίρι, το άσμα ξεκίνησε το αέναο ταξίδι στην οικουμένη.

Τραγουδήθηκε από τα μεγαλύτερα ονόματα της μουσικής τέχνης.
Υμνήθηκε απ'τη φωνή των λυρικών Παβαρότι, Καρρέρας, Ντομίνγκο, Μποτσέλι, αλλά και σε πιο ανάλαφρες εκδοχές από τους Φρανκ Σινάτρα, Ντην Μάρτιν ή Έλβις Πρίσλεϋ. 

"Vir 'o mare quant’è bello..."

"Κοίταξε τη θάλασσα πόσο όμορφη είναι
εμπνέει τόσα συναισθήματα
όσα και συ για τους ανθρώπους που έχεις στην καρδιά!
Τούς κάνεις να ονειρεύονται
ενώ ακόμη είναι ξύπνιοι
Κοίτα αυτό το περιβόλι
μύρισε τις ανθισμένες πορτοκαλιές
Αγγίζει την ψυχή η υπέροχη ευωδία τους
κι εσύ απαντάς: Φεύγω, αντίο...
Μακριά απ'τον τόπο της αγάπης
η καρδιά σου δε θέλει να γυρίσει
μη μ'έγκαταλείπεις, μη μ'αφήνεις στον πόνο
Γύρνα πίσω στο Σορέντο..."

 

Μεταφράστηκε σε αρκετές γλώσσες. Με ανέμελη, ερωτική διάθεση η διασκευή του στα αγγλικά, με τον τίτλο "Surrender" , του 1961, ερμηνευμένη από το βασιλιά Έλβις: 

Είναι Σεπτέμβρης, οι διακοπές των περισσοτέρων έχουν τελειώσει και η ψυχή γεμίζει φθινοπωρινά νέφη.
Ακούστε το τραγούδι σε ερμηνεία του Κων/νου Παλιατσάρα.

Όσες κι αν είναι οι εσωτερικές ομίχλες, η γεμάτη ζέση φωνή του ξυπνά αισθήματα φωτεινά και πολύτιμα!

Πλοηγός σε πρασινογάλαζη θάλασσα, οδηγεί την ψυχή σε τόπους μυστικούς με απόκρυφους θησαυρούς!

Με άνεση καταπληκτική, σε ανιούσες και κατιούσες μελωδικές οδούς, ρέει σαν κρυστάλλινο νερό...πρώτη ύλη, που προσφέρεται γενναιόδωρα για να στηθεί μουσικά η περιγραφή ενός μαγικού τόπου, που λούζεται απ'τον μεσογειακό ήλιο, μας ξεμυαλίζει και μας καλεί σε βουτιά στην παραμυθένια ακτή ενός μουσικού ονείρου!

Όσο το τραγούδι εξελίσσεται, η αισθητική απόλαυση αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο!

Η δε μελωδία, μαγεύει!...σα να υφαίνει δίχτυ, που αγκαλιάζει τις επίγειες ομορφιές και τους πλέκει ειρμό...

Οι νότες, η μία μετά την άλλη, άψογα τοποθετημένες στη συγκεκριμένη θέση από τον ταλαντούχο τενόρο χτίζουν μια ανάλαφρη οντότητα, με ταξιδιάρικη διάθεση και μεσογειακό ταμπεραμέντο! 

Καλή ακρόαση!

 Το κείμενο έχει δημοσιευτεί παλαιότερα στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ, στη μνήμη της απόλυτης ντίβας...

"Portrait of Maria Callas", Henry Koerner, από εξώφυλλο στους Times το 1956,
National Portrait Gallery Smithsonian WA DC

"Κι αν ζήλεψα την Μαρία Καλογεροπούλου

που κατάγονταν από ένα άσημο Νιοχώρι

στου Μελιγαλά τις παρυφές

δεν είναι μόνο γιατί ενσάρκωσε το θεϊκό ταλέντο

και έμεινε η Κάλλας,

η ντίβα η απόλυτη σ’ όλες τις εποχές.

Είναι διότι το 'σκασε

από το σήμα και τον τάφο

και δονείται στο Αιγαίο

στων κυμάτων το βιμπράτο

πάλι αντηχώντας

- στις σπηλιές!"

(Γιώτα Αργυροπούλου, "Για Σίκινο, Ανάφη, Αμοργό", Εκδ. Gutenberg, σελ. 27)

"Το τραγούδι ήταν για μένα φάρμακο", είχε εκμυστηρευτεί σε συνέντευξή της η Μαρία Κάλλας .
Φάρμακο κατά των συμπλεγμάτων μειονεξίας που ένιωθε, καθώς δεν άκουγε καλή κουβέντα από κανέναν, παρά μόνο όταν τραγουδούσε...Έτσι, εκμεταλλεύτηκε το δυναμικό φάσμα των τριών οκτάβων, που διέθετε κι αφοσιώθηκε στην τέχνη της.
Σε ό,τι κι αν ερμήνευσε υπήρξε ανεπανάληπτη με δίκαιη τη λατρεία που γνώρισε από τον κόσμο!Με σπάνιο φωνητικό χάρισμα και εκθαμβωτική υποκριτική παρουσία!
Αθάνατη, η λήθη δεν την άγγιξε ποτέ...

"Η φωνή της Κάλλας είναι η Pieta του Μικελάντζελο...,η ζωγραφική της Καπέλα Σιξτίνα,που έγινε ουράνιο τραγούδι!Η φωνή της δονεί την ψυχή, όπως το τσέλο του Casals !",
είπαν για τη ντίβα του λυρικού θεάτρου όλων των εποχων.

Πέρασε στην αιωνιότητα σαν σήμερα, 16 Σεπτέμβρη του 1977. Ας γαληνεύει στα βαθιά νερά του Αιγαίου, που σκορπίστηκε η τέφρα της...

Ο τελευταίος που είδε τη Μαρία πριν πεθάνει ήταν ο ιμπρεσάριος, Μισέλ Γκολτζ. Μόλις είχε καταρρεύσει στο μπάνιο και στη συνέχεια πέθανε στο κρεβάτι της:
"Είχε την εικόνα της Βιολέτας από την "Τραβιάτα", όπως την ερμήνευσε το ‘56 στη Σκάλα του Μιλάνου…
Το πρόσωπό της αρυτίδιαστο… Δεν έδινε αίσθηση νεκρής, μα κάποιας, που έχει απλά κλείσει τα μάτια για να ξεκουραστεί…", θα πει...


Προτείνω λοιπόν στη μνήμη της- να την ακούσουμε στην "Τραβιάτα" του Βέρντι...


Bρισκόμαστε στην 3η Πράξη του μελοδράματος, όπου η Βιολέτα, συνειδητοποιώντας ότι βρίσκεται στα πρόθυρα του θανάτου και ότι δεν έχει καμιά ελπίδα πια, απευθύνει το τελευταίο αντίο:

"Addio del passato bei sogni ridenti-Αντίο, γελαστά όνειρα, περασμένων καιρών"...

Η Βιολέτα είναι απελπισμένη. Με την άρια αυτή αποχαιρετά απαρηγόρητη και αδύναμη τον κόσμο. Η άρια αποτελεί την κορύφωση αυτής της μελαγχολικής διάθεσης και συγκινεί κάθε ευαίσθητο φιλόμουσο... τόσο που ίσως κάποιος δεν καταφέρει να κρατήσει τα δάκρυά του...

MARIA CALLAS: "La Traviata - Addio del passato":

"ΤΟΣΚΑ: σκοτεινή και μυστηριώδης από την πένα της ΑΓΚΑΘΑ ΚΡΙΣΤΙ"

H 8χρονη Αγκάθα με το μαντολίνο της (Pinterest)

Μικρή, μαγευόταν από τα παραμύθια που τής διάβαζε ο πατέρας της. 

Αργότερα άρχισε να γράφει ιστορίες με μυστήριο. Στήνει την πλοκή τους εξαιρετικά... Με υπόπτους, κίνητρα και πολλές ανατροπές...
Πνευματικό της δημιούργημα ο ντεντέκτιβ, Ηρακλής Πουαρό. Είναι εκείνος που εξιχνιάζει και ξεδιαλύνει τα εγκλήματα στα αμέτρητα αστυνομικά  μυθιστορήματα, που θα γράψει η "λαίδη του εγκλήματος", Αγκάθα Κρίστι.

Η βρετανίδα συγγραφέας γεννήθηκε σαν σήμερα 15 Σεπτέμβρη του 1890 και σίγουρα όλοι, λίγο έως πολύ, έχουμε πιαστεί στην "ποντικοπαγίδα", που μας έστησε με την συγγραφική ευφυία της!
Το συναρπαστικό συγγραφικό της στυλ, το ενδιαφέρον, το σασπένς που προκαλεί η αναμονή για την εξέλιξη των ιστοριών της με το υπνωτιστικό, λογοτεχνικό ύφος της έκαναν την Αγκάθα Κρίστι την πιο διάσημη συγγραφέα έργων μυστηρίου με τα εκατομμύρια των βιβλίων της να έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 100 γλώσσες!

(Pinterest)

Εκείνο ίσως που δεν ξέρετε κάποιοι, είναι πως η δαιμόνια μυθιστοριογράφος λάτρεψε την κλασική μουσική!

Μάλιστα μικρή μάθαινε πιάνο και μαντολίνο κι ονειρευόταν  μια μουσική σταδιοδρομία...
Επιθυμούσε να ασχοληθεί με το οπερατικό τραγούδι, καθώς διέθετε ενδιαφέρουσα χροιά και ολόσωστη φωνή(είχε σπουδάσει τραγούδι στο Παρίσι)  ή να γίνει σολίστ πιάνου...

Όμως, ούσα χαρακτήρας συνεσταλμένος και ντροπαλός, επιφυλακτική να εκτίθεται άμεσα σε κοινό, προτίμησε να ζει με τη φαντασία της και προσανατολίστηκε στην συγγραφή...
Η σχέση της με τη μουσική συνεχίστηκε ιδιωτικά, ερμηνεύοντας έργα στο Steinway πιάνο της, συνθέτοντας μικρά βαλς και τραγουδώντας  προς τέρψιν της ίδιας και των φίλων της.

Η μεγάλη της αγάπη για την κλασική μουσική φαίνεται και στα αστυνομικά μυθιστορήματά της, όπου η μουσική εμφανίζεται με ποικίλους τρόπους.
Καταρχήν ο χαρακτήρας-επινόησή της, επιθεωρητής Πουαρό διακρίνεται για τη λατρεία του στη μουσική τέχνη, κυρίως στον Μπαχ και τον Μότσαρτ.


Όπως  επισης σε αρκετά από τα βιβλία της,  ο αναγνώστης ανιχνεύει την μουσική της καλλιέργεια, καθώς και αντικατοπτρισμό των οπερατικών προσδοκιών της.

Ας πούμε, στην υπόθεση που στήνει στο διήγημά της "Κύκνειο Άσμα μιας σοπράνο".

Το πάθος και η εκδίκηση οδηγούν την πρωταγωνίστρια υψίφωνο σε φόνο, που κατά τη διάρκεια μιας παράστασης της όπερας "Τόσκα" του Πουτσίνι μαχαιρώνει και σκοτώνει στ'αλήθεια τον βαρύτονο συνάδελφό της στην σκηνή του φόνου του Σκάρπια από την  πριμαντόνα Τόσκα...

*****

Αν και είναι γνωστή η υπόθεση της  πολυαγαπημένης βεριστικής όπερας του Πουτσίνι  θα αναφερθώ εν τάχει :

Η διάσημη ντίβα του μελοδράματος Φλόρια Τόσκα είναι ερωτευμένη με έναν ζωγράφο που συλλαμβάνεται από τον διοικητή της Αστυνομίας Σκάρπια για τις πολιτικές του πεποιθήσεις.

Εκείνη, την παραμονή εκτέλεσής του, εκλιπαρεί τον Σκάρπια να  του χαρίσει τη ζωή. 

Ο διοικητής, που ορέγεται τα κάλλη της, συμφωνεί να δώσει εντολή για εικονική εκτέλεση του αγαπημένου της μόνο αν η Τόσκα τού δοθεί ερωτικά.  

Υποκρινόμενη πως δέχεται την πρόταση και μόλις εξασφαλίζει την έγγραφη εντολή απελευθέρωσης, αρπάζει το μαχαίρι και καθώς ο Σκάρπια την αγκαλιάζει κι αναζητά επιμόνως να γευτεί τα χείλη της, τον μαχαιρώνει, φωνάζοντας "Questo è il bacio di Tosca-Να, το φιλί της Τόσκα!"

Ο Σκάρπια πέφτει αιμόφυρτος, ενώ η Τόσκα σε μια χειρονομία ευσέβειας  προς το νεκρό τοποθετεί κεριά δίπλα στο πτώμα του κι ένα σταυρό στο στήθος του, 

δηλώνοντας έτσι πως τον συγχωρεί και αποσύρεται αθόρυβα...

Πρόκειται για ένα αριστούργημα του ιταλικού βερισμού, κι ένα από τα δημοφιλέστερα έργα του λυρικού ρεπερτορίου.

Ιδανική "Τόσκα" χρίστηκε η δική μας ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ, όπου ο ρόλος αυτός ήταν ο πρώτος μεγάλος ρόλος που ερμήνευσε στη Λυρική Σκηνή κι έμελλε να είναι και ο τελευταίος τον Ιούλιο του '65 στο  Κόβεν Γκάρντεν.

Η δραματική σκηνή του φόνου, (που περιγραφεται μοναδικά στο βιβλίο της Αγκάθα Κρίστι), είναι η μουσική μου πρόταση γι' αυτό το απόγευμα, με πρωταγωνίστρια τη μεγάλη ελληνίδα υψίφωνο και δίπλα της τον Τίτο Γκόμπι, που εμβληματικός ρόλος της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας υπήρξε ο Σκάρπια. Λέγεται πως τον ερμήνευσε περισσότερες από οκτακόσιες φορές!

Βλέπουμε και ακούμε τη σκηνή με το δίδυμο Κάλλας-Γκόμπι, από τη θρυλική παράσταση του 1964 στο Λονδίνο, σε σκηνοθεσία Τζεφιρέλλι:
H Kάλλας, ένα θαύμα υποκριτικής (παρακολουθείστε από το 4:40)κι αξιοζήλευτης θεατρικότητας, με απόλυτη κυριαρχία διεισδύει στο βάθος της ψυχής της ηρωίδας που ερμηνεύει...ενώ η υποβλητική μουσική του Πουτσίνι υπογραμμίζει την ένταση των στιγμών!
Είναι τόσο δυνατή η ορμή των συναισθημάτων όταν η Τόσκα βάφει τα χέρια της με το αίμα του βασανιστή της, στο όνομα της αγάπης!
Η δολοφονία και ο ωμός ερωτικός εκφοβισμός που έχει προηγηθεί, στήνονται με μαεστρία, καθιστώντας το έργο αντιπροσωπευτικό, αριστουργηματικό δείγμα του κινήματος του βερισμού, που ο Πουτσίνι υπηρέτησε!

Αγωνία, εγρήγορση, ατμόσφαιρα, κι ασύλληπτες περιγραφές στην όπερα αυτή, με περιβάλλον όπου οι συνθήκες κινδύνου και βίας βοηθούν την ανάπτυξη των έντονων συναισθημάτων, όπως και στα αστυνομικά μυθιστορήματα της Αγκάθα Κρίστι.

Η σημερινή, γενέθλια επέτειός της μας έδωσε την αφορμή να απομακρύνουμε την εικόνα που πολλοί έχουμε στο μυαλό μας γι'αυτήν (μια σοβαρή κυρία γαντζωμένη από τα πλήκτρα της γραφομηχανής της), να θυμηθούμε τη σχέση της με την κλασική μουσική, αλλά και να απολαύσουμε ένα απόσπασμα από την περίφημη όπερα του ιταλού συνθέτη!

Ένα "Αve Maria" για τη Τζάκυ και το Τζων με πολύ...background!

Ξημέρωσε ένα φθινοπωρινό πρωινό…

Στον ήλιο τον πρώτο λούζεται το όμορφο κορίτσι…
12 Σεπτέμβρη του 1953 και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία της Αγίας Μαρίας στο Nιούπορτ του Ρόουντ Άιλαντ είναι έτοιμη να υποδεχτεί τους μελλόνυμφους και τους περισσότερους από οκτακόσιους διάσημους καλεσμένους του.
Η, σαν οπτασία, Ζακλίν Μπουβιέ πρόκειται να νυμφευθεί τον εκλεκτό της, Τζων Κένεντυ.

Η νύφη καταφθάνει με τον πατριό της… Με βήματα αργά, νωχελικά ξεδιπλώνει τη σαγήνη και τη γοητεία της…
Περπατά, χαρίζοντας το δροσάτο χαμόγελό της, αστραποβολούσα μέσα στο ολομέταξο, ιβουάρ νυφικό της με το στενό, κεντημένο με ημιπολύτιμους λίθους, μπούστο να τονίζει το καλλίγραμμο κορμί της.
Το δαντελένιο πέπλο της, κειμήλιο της γιαγιάς της Τζάκυ, αφήνεται περίτεχνα να ξεγλιστρήσει από την λεπτεπίλεπτα καμωμένη από λεμονανθούς τιάρα, ως το έδαφος.
Ο λαιμός της κατάλευκος, τεντώνει σαν κύκνου κι αναδεικνύει στολίδι το δώρο του γαμπρού, υπόσχεση για αιώνια αγάπη, ένα μαργαριταρένιο περιδέραιο δεμένο με διαμάντια, ενώ το νυφικό μπουκέτο της σκορπίζει τριγύρω μεθυστικά αρώματα απ’τις γαρδένιες που ξεπροβάλλουν ντροπαλά ανάμεσα στις λευκές και ροδαλές ορχιδέες…

Ακολουθεί λαμπρή δεξίωση στο τριακοσίων στρεμμάτων, κτήμα Χάμμερσμιθ, με τον διάσημο τενόρο της εποχής Luigi Vena να ανοίγει τη βραδιά με το «Ave Maria» του Gounod…

***

[O Γάλλος συνθέτης Σαρλ Γκουνό εμπνεύστηκε τη λυρικότατη και τρυφερή μελωδία, γυρνώντας κάποιο βράδυ από ένα δείπνο με φίλους.
Σκάρωσε έναν αιθέριο αυτοσχεδιασμό μετά από προσεκτική μελέτη του θέματος από το Πρώτο Πρελούδιο σε Ντο μείζονα του Μπαχ, από το «Καλώς Συγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο», με το οποίο τον είχε φέρει σε επαφή η Φάννυ Μέντελσον.
Γι’αυτό και η πρώτη δημοσίευση του κομματιού φέρει τον τίτλο: «Méditation sur le Premier Prélude de Piano de S. Bach».



Αντλεί την αρμονία του πρελούδιου και αναθέτει στα δάχτυλα να χορέψουν αέρινα πάνω στα ασπρόμαυρα πλήκτρα σαν ταλαντούχες μπαλαρινούλες σ'ένα συνεχές άρπισμα που συνοδεύει τη μελωδία.


Η πρώτη έκδοση ήταν για βιολί και πιάνο, κι είχε τόση επιτυχία, που οι εκδότες έσπευσαν σε μεταγραφές για διαφορετικά όργανα.

Kαι πώς θα ήταν διαφορετικά, καθώς η αφετηρία της σύνθεσης βρίσκεται στον μεγαλειώδη Μπαχ; Έναν συνθέτη που απ' όταν ο Γκουνό τον γνώρισε και τον μελέτησε, δεν έπαψε ποτέ να διατρανώνει το θαυμασμό του λέγοντας πως: "Πρέπει να αναβιώσουμε τον Μπαχ! Στον απέραντο ουρανό της τέχνης, είναι η ομίχλη που δεν έχει ακόμη ξεδιαλύνει..."


Πώς όμως κατέληξε η μελωδία να ντύσει το θρησκευτικό, λατινικό κείμενο;

Γυναίκα ήταν η αιτία, φίλοι μου!!!
Γυναίκα νεαρή κι εκπάγλου καλλονής, που και μόνο το όνομά της-"Ροζαλία"-σκόρπιζε ερωτικές ευωδιές κι είχε μεθύσει τον ρομαντικό Γκουνό, που γοητευόταν συχνά από πανώριες και αγγελόμορφες υπάρξεις!


H Rozalie Jousset ήταν μαθήτρια του νέου τότε συνθέτη, που τού είχε πάρει τα μυαλά!Ήθελε με κάποιο τρόπο να τής εκφράσει τη δύναμη του πόθου και του έρωτά του!
Βρήκε, λοιπόν, ένα ποίημα του γάλλου Λαμαρτίνου, που το προσάρμοσε στη μελωδία του Méditation, και μια μέρα μετά το μάθημα τής έδωσε την παρτιτούρα με την αφιέρωση...
Το κορίτσι κολακεύτηκε και δεν θα ήθελε και πολύ να ενδώσει στα ερωτικά βέλη του δασκάλου της, αν η μητέρα της δεν έβρισκε το μουσικό χειρόγραφο...

Αν και το κείμενο ήταν αρκετά αθώο, λέγεται πως η μητέρα της νεάνιδος το βρήκε άσεμνο και κάνοντας πως δεν καταλαβαίνει, πρότεινε ευγενώς ως εναλλακτική λύση τους στίχους της προσευχής "Ave Maria".
Ο Γκουνό, αν και δυσαρεστήθηκε, προσάρμοσε τη μελωδία στο λατινικό κείμενο, που έμελλε να γίνει ένα αμύθητης αξίας διαμαντάκι στο στέμμα της κλασικής μουσικής!
[Νομίζω η ιστορία αυτή δικαιολογεί και απαντά στο ερώτημα γιατί το Ave Maria αποτελεί μουσική επιλογή για γάμους...]

Bach/Gounod: "Ave Maria", Beniamino Gigli:

Διασκευασμένο για πολλούς συνδυασμούς οργάνων, το Αve Maria, ξεχωρίζω εκείνη με πιάνο και τσέλο, που κατά τη γνώμη μου είναι πολύ κοντά αισθητικά με την ατμόσφαιρα του Μπαχικού Πρελούδιου…

Bach/Gounod: "Ave Maria", Yo-Yo Ma - Kathryn Stott

"Maria Yudina: η αδυναμία του Στάλιν"

Στους μουσικούς κύκλους η Maria Yudina δεν χρειάζεται συστάσεις.
Η σπουδαία ρωσίδα πιανίστα, συμμαθήτρια των Σοστακόβιτς και Σοφρονίτσκι, γεννήθηκε σαν σήμερα, 9 Σεπτέμβρη 1899.

Ήταν η αγαπημένη καλλιτέχνις του Στάλιν, μια αδυναμία που τήν έσωσε -εν μέρει- από εξορίες, βασανισμούς, λογής φυλακίσεις και εν τέλει την εκτέλεση, όπως συνέβη σε άλλους καλλιτέχνες. Απλά, απομακρύνθηκε από μουσικές θέσεις σε Ωδεία, ινστιτούτα και το Πανεπιστήμιο, λόγω των θρησκευτικών πεποιθήσεών της και της απροκάλυπτης κριτικής που άσκησε στη σοβιετική ηγεσία.

Λέγεται πως κάποια μέρα του 1943 που ο Στάλιν άκουγε ραδιόφωνο, ενθουσιάστηκε με την ερμηνεία της Γιούντινα στο κονσέρτο για πιάνο του Μότσαρτ Ν.23 και ζήτησε από το σταθμό να τού σταλεί ο δίσκος. Όμως δίσκος δεν υπήρχε, καθώς η συναυλία μεταδιδόταν ζωντανά.

Επικράτησε πανικός...Μέσα στη νύχτα επιστρατεύτηκε η Γιούντινα προκειμένου να ηχογραφήσει το Μοτσάρτειο κονσέρτο. Ο μαέστρος που είχε επιλεγεί ήταν τόσο τρομοκρατημένος που δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει στο έργο του. Αντικαταστάθηκε, όμως η ένταση ήταν τόσο μεγάλη που χρειάστηκε και τρίτος για να  διευθύνει επιτυχώς τη μικρή ορχήστρα που είχε συγκροτηθεί για το σκοπό αυτό.
Η Γιούντινα ωστόσο, παρέμενε ατάραχη και με αξιοσημείωτη ψυχραιμία!
Πράγματι η ηχογράφηση έγινε, ο δίσκος ήταν έτοιμος το επόμενο πρωί και για το καλό όλων όταν τον άκουσε ο Στάλιν ευτυχώς δεν κατάλαβε τη διαφορά στην εκτέλεση...

Ως ανταμοιβή τής έστειλε το ποσό των 20000 ρούβλιων. Η Γιούντινα ανταπέδωσε έχοντας το θάρρος  και την τόλμη να γράψει στην ευχαριστήρια επιστολή της προς τον Στάλιν πως θα "προσευχόταν στο Θεό  να συγχωρήσει τις μεγάλες αμαρτίες του"!

(Να θυμηθούμε πως η κορυφαία πιανίστα ήταν βαθιά θρησκευόμενη, με  σπουδές Θεολογίας και δεν τήρησε τον αθεϊσμό που είχε επιβληθεί από το σοβιετικό καθεστώς. Στις συναυλίες της έβγαινε πάντα ατρόμητη με κρεμασμένο στο λαιμό το σταυρό της. Πρώτα τον φιλούσε κι έπειτα τοποθετούσε τα χέρια της στο πληκτρολόγιο, καθώς -όπως πίστευε- η μουσική  ήταν τρόπος έκφρασης της δύναμης της πίστης.
Ο δε Σοστακόβιτς είχε αναφέρει χαρακτηριστικά για τη συμμαθήτριά του και την ερμηνεία της που εκτός της δεξιοτεχνίας χαρακτηριζόταν από αυστηρή πειθαρχία και έντονη πνευματικότητα: "Παίζει πιάνο, λες και κάνει κήρυγμα! Διακρίνει στη μουσική ένα μυστικιστικό φως...")

Φυσικά ο επικεφαλής της μυστικής αστυνομίας, βρισκόταν σε ετοιμότητα. Περίμενε ένα απλό νεύμα του Στάλιν γα να συλλάβει την σπουδαία πιανίστα για την απάντησή της, όμως εκείνος, που θαύμαζε την ερμηνευτική της δεινότητα  επέλεξε να μην αντιδράσει και να προσπεράσει το συμβάν.


Αναμφισβήτητα, η Γιούντινα υπήρξε μια περίπλοκη προσωπικότητα, μια "Κλυταιμνήστρα", όπως την χαρακτήρισε ο Σβιάτοσλαβ Ρίχτερ, ταγμένη στην τέχνη της αυστηρά, που έβγαινε στη σκηνή παντελώς ατημέλητη, φορώντας απλά πάνινα παπούτσια και πάντα ντυμένη με μαύρα ρούχα, καθότι θαυμάστρια του λόγου του Φραγκίσκου της Ασίζης από το 1919 που αποφάσισε να φορά μαύρα φορέματα τύπου ράσου όπως οι Φραγκισκανοί μοναχοί...

"Είχα την εντύπωση", είχε πει ο Σοστακόβιτς, "ότι φορούσε το ίδιο μαύρο φόρεμα καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής της. Τόσο παλιό και φθαρμένο!"



Επίσης ο ρώσος ηγέτης Στάλιν, ενώ ήταν στο κρεβάτι του χτυπημένος από ένα βαρύτατο εγκεφαλικό επεισόδιο και λίγο πριν πεθάνει ζήτησε να βάλουν στο πικάπ το δίσκο με τη Γιούντινα να παίζει το κονσέρτο του Μότσαρτ...

Αυτή η ίδια ηχογράφηση χρησιμοποιήθηκε και στην σατιρική ταινία-μαύρη κωμωδία του Αρμάντο Ιανούτσι: "Ο θάνατος του Στάλιν" .

Το ένα και μοναδικό αντίτυπο από την περιβόητη ηχογράφηση:

Maria Yudina Mozart Concerto No. 23(1943) :

"Παβαρόττι: 10 χρόνια από το θάνατό του"

Δέκα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το θάνατο του Λουτσιάνο Παβαρότι (6 Σεπτέμβρη 2007),  του "Βασιλιά των υψηλών Ντο", χαρακτηρισμός που του αποδόθηκε λόγω της ικανότητάς του να αποδίδει τους υψηλότερους φθόγγους της φωνητικής έκτασης ενός τενόρου!
Γιος φούρναρη και ερασιτέχνη χορωδού, κυλούσε το μικρόβιο της μουσικής στις φλέβες του ήδη από τα μικράτα του: οι φήμες θέλουν τον μαιευτήρα που τον ξεγέννησε να απορεί με την ψιλή φωνή του βρέφους και να προφητεύει ότι θα γίνει σίγουρα τενόρος κάποια μέρα!

Έφηβος σαν τερματοφύλακας
pinterest.co.uk

Λάτρης της φύσης και του ποδοσφαίρου, ταλαντεύτηκε αν αντί της μουσικής θα προτιμούσε να ασχοληθεί με την καλλιέργεια της γης ή να γίνει τερματοφύλακας…
Τελικά, τον κέρδισε η μουσική και με την πληθωρικότητα του χαρακτήρα του και τα απαράμιλλα φωνητικά του προσόντα έβαλε σκοπό της ζωής του να φέρει την όπερα κοντά στο ευρύτερο κοινό, εξοικειώνοντας τον απλό κόσμο με τις οπερετικές μελωδίες.
Με τον Παβαρότι η όπερα βγήκε από το καβούκι της και μάγεψε το μη μυημένο ακροατήριο, με απίστευτη δυναμική…

Επιθυμία μου είναι, 

όπως έλεγε συχνά, 

ο κόσμος να με θυμάται σαν κάποιον, που του έκανε προσιτή την όπερα.

Ένα τρόπος να πετύχει το στόχο του αυτό ήταν οι συνεργασίες του με καλλιτέχνες από τελείως διαφορετικά είδη μουσικής…Μ.Τζάκσον, Μ. Κάρεϊ, Σ. Ντιόν, Ε.Κλάπτον μα και ο ροκάς Τσούκερο.

Σας καλησπερίζω με μια αγαπημένη άρια από την τελική πράξη της όπερας του Τζιακόμο Πουτσίνι "Τουραντότ", αλλιώς…

"Nessun dorma-Κανείς δεν θα κοιμηθεί", σε ένα ντουέτο με τον Ίαν Γκίλαν των Deep Purple.

Να θυμίσουμε πως αυτή η εμβληματική άρια του Πουτσίνι, ερμηνεύεται από τον Κάλαφ, που διαβεβαιώνει θριαμβευτικά πως θα νικήσει την ψυχρή βασιλοπούλα Τουραντότ.

Η υπόθεση μάς μεταφέρει στην αυτοκρατορική αυλή της Κίνας, όπου η όμορφη πριγκίπησσα υποβάλλει τους επίδοξους μνηστήρες της σε δοκιμασίες θέτοντάς τους τρεις γρίφους, στους οποίους επειδή αδυνατούν να δώσουν λύση, χάνουν τη ζωή τους.
Ο Κάλαφ, που κρατά κρυφή την ταυτότητά του, ερωτεύεται την Τουραντότ κι απαντάει σωστά.Είναι η στιγμή, που "κανείς δεν θα κοιμηθεί"..., αποκαλύπτεται η ταυτότητα του ξένου και η Τουραντότ ανακοινώνει στο λαό ότι για εκείνην ο ξένος έχει το όνομα Έρωτας!

Για όσους μένετε πιστοί στην καθαρά, οπερατική απόχρωση(με όλο το σεβασμό και την αγάπη μας στον Ίαν…) μπορείτε να ακούσετε την άρια σόλο από τον Παβαρόττι, ο οποίος μαγεύει με την ερμηνεία του τονίζοντας τη δραματικότητα της άριας, ακολουθεί τη μελωδική γραμμή με απέραντη ευκολία και άνεση, δικαιολογώντας το χαρακτηρισμό της πιο αποθεωτικής ερμηνείας!!!

Εκτός από τα φωνητικά, διακρίνουμε και τα υποκριτικά του προσόντα, καθώς είναι μέρος σκηνής από τη μοναδική κινηματογραφική συμμετοχή του.
Πρόκειται για την ταινία "Yes, Giorgio", όπου υποδύεται το ρόλο ενός ιταλού τενόρου και ξετυλίγει το ειδύλλιό του με μια αμερικανίδα όταν βρίσκεται για παραστάσεις στη ΜΕΤ της Ν.Υόρκης.

Απόψε...

κανείς μην κοιμηθεί!

Ακόμη και συ  στο κρύο σου δωμάτιο, πριγκίπισσα

να κοιτάς τ' αστέρια που τρεμοπαίζουν απ'αγάπη και ελπίδα!

Κλειδωμένο μέσα μου είναι το μυστήριό μου 

Κανείς  τ'όνομά μου δεν γνωρίζει!

Όχι, όχι!

θα το πω στο στόμα σου όταν θα λάμψει το φως

και το φιλί μου θα σπάσει τη σιωπή και θα σε κάνει δική μου!

Χορωδία:

Κανείς δεν  ξέρει το όνομά μου ...

Τι κρίμα, θα πρέπει να πεθάνουμε...

Φύγε ω νύχτα!και σεις άστρα, σβήστε!

Την αυγή θα νικήσω!

Kανείς μην κοιμηθεί-Nessun dorma!