Κοκό και Ιγκόρ...

"Eίμαι σίγουρη πως όταν δεν θα υπάρχω στη ζωή πια, ο οίκος Chanel
θα χαρακτήρισει ανυπόστατη φημολογία το ειδύλλιο μου με τον Ιγκόρ...
Ε, ναι, επίσημα κανείς από τους δύο μας, ούτε εκείνος, ούτε εγώ,
παραδεχτήκαμε ποτέ  το ειδύλλιο...
Αφήσαμε όμως στην αιωνιότητα να πλανάται πως αν αυτό υπήρξε,
μάλλον θα ήταν εντός του πλαισίου της καλλιτεχνικής ελευθεριότητας της εποχής, που ζήσαμε..."

Θυελλώδης σχέση, πρωτοπόροι και οι δυο, ατίθασοι, προκλητικοί, επαναστάτες, επίμονοι, φιλόδοξοι, ελεύθεροι!
Όλα αυτά τούς ένωσαν σε ένα σμίξιμο, απ'όπου , αναζωογονούνταν , αντλούσαν έμπνευση και πότιζαν τις αισθήσεις τους, για να ποτίσουν μετά αυτές με τη σειρά τους τη φαντασία, που αφηνόταν αχαλίνωτη... Χωρίς υπολογισμούς σε κατεστημένα και καλούπια.
Σημασία είχε μόνο το ένστικτο, που είτε "ντυνόταν με στυλ", στην περίπτωση της Κοκό, είτε οργίαζε με τις πρωτοπόρες ανακαλύψεις στην περίπτωση του Ιγκόρ...


Γνωρίζουμε πως η Κοκό Σανέλ παρακολούθησε την επεισοδιακή πρεμιέρα της "Ιεροτελεστίας στην Άνοιξη" στο Παρίσι το 1913, χωρίς όμως να συναντηθεί με τον συνθέτη.
Ήταν ακόμα άσημη και στα πρώτα βήματα της καριέρας της, τότε...

Το 1919 και μετά το τροχαίο του πλούσιου εραστή της, Boy Capel, η Κοκό για να ξεπεράσει το σοκ ταξιδεύει με τη φίλη της, Misia Sert  στη Βενετία, όπου γνωρίζει το Σεργκέι Ντιάγκιλεφ, ιμπρεσάριο των Ballet Russes και συνεργάτη του Στραβίνσκι.
Ο Ντιάγκιλεφ λίγο αργότερα, θα συστήσει στην Σανέλ το συνθέτη, το 1920.

Η Κοκό έχει πια κύρος, γνωριμίες και χρήμα, ενώ ο Ιγκόρ βίωνε μία σχεδόν "παρακμιακή" κατάσταση, με τη μουσική του παραγκωνισμένη, καθώς τολμηρή, άγρια στ'αυτιά, με έντονες παραδοξότητες και μακριά από τα "εκλεπτυσμένα" δεδομένα της γαλλικής ελίτ της εποχής...

Η φίλη του, Κοκό Σανέλ θα του παραχωρήσει την έπαυλή της να ζήσει με την οικογένειά του, ένα χώρο όπου θα μπορούσε να εμπνευστεί και να δημιουργήσει.
Εκεί, θα φουντώσει και ο παθιασμένος έρωτάς τους, το 1920, χρονιά που παρουσιάζεται το εμβληματικό άρωμα του οίκου Σανέλ: "Chanel n. 5".
Κατά σύμπτωση, ο Ιγκόρ εκείνη τη χρονιά, συνθέτει δυο έργα, όπου πυρήνας τους είναι ο σημαδιακός αριθμός "5"...

1. Η πιανιστική σύνθεση: "Les cinq doigts-Τα 5 δάκτυλα"  με υπότιτλο: "Οκτώ  εύκολες μελωδίες σε 5 νότες",  περιλαμβάνει οκτώ μινιατούρες στις οποίες το δεξί χέρι παραμένει καθόλη τη διάρκειά τους στην ίδια θέση του πιάνου, καθώς εκτελεί μόνο 5 νότες.Απλή σύνθεση στη μελέτη και την εκτέλεση, όχι όμως απλοϊκή...

Igor Stravinsky : "Les Cinq Doigts":

2. Επίσης το "Cinq pièces Facese-Πέντε Εύκολα Κομμάτια" , μια συλλογή συνθέσεων για τέσσερα χέρια που ο Στραβίνσκι είχε ολοκληρώσει το 1917 εμπνευσμένος  από τα στυλ διαφορετικών χωρών, πολιτισμών και χορευτικών ρυθμών (Ισπανία, Γαλλία, Ρωσία, Ιταλία κλπ).
Η σύνθεση απασχόλησε εκ νέου τον Στραβίνσκυ και διασκευάστηκε για μικρή ορχήστρα εκείνη τη χρονιά, που το "Chanel Ν. 5", άρωμα-σύμβολο θηλυκότητας ως σήμερα, έκανε την εμφάνισή του...

Igor Stravinsky : "Cinq pièces faciles, arranged for small orchestra":

Η Coco Chanel, γεννημένη ως Gabriel, γεννήθηκε σαν σήμερα, 19 Αυγούστου του 1883 και το περιβόητο "Κοκό" προέκυψε -λένε- όταν ενζενί τραγουδίστρια σε γαλλικό καμπαρέ τραγουδούσε το σουξέ της εποχής: "Qui qu’a vu Coco, dans le Trocadero".

Ο έρωτας με τον Στραβίνσκι  ήταν κεραυνοβόλος...Η ντίβα της μόδας προσπάθησε να το ελέγξει λέγοντάς του:

(από Tutt'Art)

"Η γυναίκα σου, Ιγκόρ...τι θα γίνει όταν το μάθει η γυναίκα σου;"

Εκείνος όμως τυφλωμένος από το πάθος που του γεννά, τής απαντά:

"Το ξέρει ότι σας αγαπώ. Σε ποιόν άλλο, εκτός από εκείνη, θα μπορούσα να εμπιστευτώ κάτι τόσο σοβαρό;"

"Ο Στραβίνσκι μου έμαθε μουσική", λέει η Κοκό.
"Τα λίγα που ξέρω, σ' αυτόν τα οφείλω. Μου μιλούσε για τον Βάγκνερ, για τον Μπετόβεν..."


Ο Στραβίνσκι θα τής γράψει σε μια επιστολή:

"Στη γλυκιά ανάμνηση ενός φιλιού
από τα φλογερά χρωματισμένα χείλη

της Chanel, που τη φωνάζανε Κοκό..."
            Igor Stravinsky, Ιούνιος 1933

(οι παραπάνω διάλογοι είναι φανταστικοί από  το βιβλίο του Κρις Γκρίνχαλτζ: "Coco and Igor", μτφ. Κερπινιώτη Χρ, Εμπειρία Eκδοτική)

Καλή Παναγιά με Μυθολογία και Ντουόμο της Σιένας, συνοδεία Βαγκνερικών εμπνεύσεων...

Με δέος και συγκίνηση ξημέρωσε η "μέρα Της"!!!

Αν και το σώμα μου βρίσκεται σε αμερικανικό έδαφος, τα Χρόνια Πολλά για την Παναγία μας και οι ευχές μου να έχουμε όλοι την ευλογία Της, έρχεται με εκθαμβωτικό μεσογειακό ήλιο και αύρα από τα γραφικά λιβάδια της Τοσκάνης...

Καλημέρα, φίλοι μου μέσω ιταλικής Σιένα και ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα αξιοθέατα της πόλης, τον υποβλητικό Καθεδρικό Ναό της, (Duomo di Siena), που είναι αφιερωμένος στην "Κοίμηση της Θεοτόκου".

Η πρόσοψή του χτισμένη σε οριζόντιες σειρές από λευκό και μαύρο μάρμαρο, που παραπέμπει στο ασπρόμαυρο εθνόσημο της πόλης, που σχετίζεται με το θρύλο των ιδρυτών της, Senius και Aschius.
Ήταν γιοι του Ρώμου και ανίψια του Ρωμύλου.
Ο μύθος θέλει τα δυο αδέρφια μετά τη δολοφονία του πατέρα τους από το θείο τους, για να γλυτώσουν την οργή του,  να εγκαταλείπουν τη Ρώμη ιππεύοντας  σε άλογα που τούς έστειλαν ο Απόλλωνας και η Άρτεμις, ο ένας λευκό κι ο άλλος μαύρο.
Σταμάτησαν στην Τοσκάνη και ίδρυσαν την πόλη που ονομάστηκε Σιένα από το όνομα του μεγαλύτερου αδελφού. Το άσπρο και το μαύρο έγιναν από τότε τα χρώματα της πόλης.
Μερικές αφηγήσεις του μύθου υποστηρίζουν ότι οι αδελφοί προστατεύονταν από τους Θεούς με ένα άσπρο σύννεφο κατά τη διάρκεια της ημέρας και ένα σκοτεινό, μαύρο  σύννεφο τη νύχτα.

Ο καθεδρικός χτίστηκε στη θέση που στην αρχαιότητα υπήρχε ο βωμός της θεάς Μινέρβα, θεάς της
σοφίας, αντίστοιχη με την Αθηνά των αρχαίων Ελλήνων και προστάτιδα του γάμου και του τοκετού.

Μικελάντζελο

Γλυπτά γκαργκόιλς εξωτερικά όπως και στην Παναγία των Παρισίων,  ψηφιδωτά,  εντυπωσιακά βιτρώ , καθώς επίσης  και  ανεκτίμητης αξίας έργα τέχνης του Ντονατέλο, Μπερνίνι και Μικελάντζελο κοσμούν το εσωτερικό του καθεδρικού της Σιένα.

Το Βαπτιστήριο, η Κρύπτη, το Κωδωνοστάσιο, το μαρμάρινο δάπεδο με τις εξαιρετικών θεμάτων, συνθέσεις τους(σφαγή νηπίων, μεσαιωνική αστρολογία...) αφήνουν τον επισκέπτη άφωνο!


Λόγω της ημέρας όμως στέκομαι στην αριστότεχνη, τεραστίων διαστάσεων σύνθεση νωπογραφιών του Μπαρτολομέο Τσέζι , που δεσπόζει πίσω από τον κύριο βωμό που απεικονίζει σκηνές από την "Κοίμηση  της Θεοτόκου" και χρονολογείται στα τέλη του 1500...

Για τους μουσικόφιλους  να θυμίσω πως το 1880 ο Ρίχαρντ  Βάγκνερ επισκέφτηκε την πόλη,  κι όταν αντίκρυσε το Ναό της Κοίμησης ήταν η πιο συναισθηματική εμπειρία που είχε ποτέ βιώσει.
Στάθηκε μπροστά στο κτίσμα κι άρχισε να κλαίει…

Μάλιστα, από το εσωτερικό του εμπνεύστηκε το σκηνικό για την αίθουσα του Αγίου Δισκοπότηρου στο αριστουργηματικό μελόδραμά του "ΠΑΡΣΙΦΑΛ", που φιλοτέχνησε ο ρώσος Paul Joukowsky.

[To εσωτερικό του Ντουόμο και δίπλα Σχέδιο του Paul Joukowsky για την όπερα σύμφωνα με αυτό] 

Στη σκηνή αυτή, ο Πάρσιφαλ  θεραπεύει την πληγή του Αμφόρτας με τη Λόγχη, κι  ένα λευκό περιστέρι εμφανίζεται και στριφογυρνά γύρω από το κεφάλι του ιππότη. Μια δοξαστική μελωδία αντηχεί τριγύρω...

Καλή Παναγιά, φίλοι μου αγαπημένοι!Νιώθω ευλογημένη που αξιώθηκα να πατήσω τα μάρμαρα του επιβλητικού ναού της Σιένα που κάποτε πάτησε και ο μέγας Βάγκνερ!!
Όπου χρειάζεται, ας φυσάει βοήθειά μας, ο άνεμος της Παναγίας!

Επειδή οι ψιψίνες σήμερα έχουν την τιμητική τους,…ένα «νιάου» επιβάλλεται!

«Το δέσιμο που έχω με τη Μαίρη είναι πρωτόγνωρο…

Αν πάθω κάτι, ό,τι έχω θα το πάρει εκείνη…κανείς άλλος δεν θα πάρει ούτε σεντ…, εκτός από τις γάτες μου. 

Το αξίζουν…»

(Φ.Μέρκιουρι)

Πανέμορφα και κομψά. Άλλοτε μοναχικά, πεισματάρικα ή ζωηρά κι άλλοτε αναζητούν την προσοχή και τα χάδια μας…
Κουνάνε την ουρά, φουσκώνουν το τρίχωμα της ράχης και γρυλίζουν βαθιά.
Παίζουν, τρέχουν, σκαρφαλώνουν παντού!
Άλλοτε χαριτωμένα, κυλιούνται στο πάτωμα, γλείφονται, τρίβονται πάνω μας κι άλλες φορές δύστροπα, γκρινιάρικα, δείχνουν τα νύχια τους, έτοιμα να μας επιτεθούν.
Πάντα όμως υπέροχα τα αιλουροειδή, μικρά ή μεγάλα, άγρια ή κατοικίδια.

8 Αυγούστου σήμερα και το ημερολόγιο μάς θυμίζει την «Παγκόσμια Ημέρα Γάτας».
Έτσι, αφού οι ψιψίνες έχουν την τιμητική τους, δικαιωματικά ένα «νιάου», επιβάλλεται για χάρη τους!

Φρέντυ Μέρκιουρι, o γατόφιλος. Λατρεία, παθολογική αδυναμία στις γάτες.
Ναι, οι μεγάλες αγάπες, οι απόλυτες σταθερές του μεγάλου Φρέντυ, ήταν οι γάτες του!



Τομ, Τζέρι, Όσκαρ, Δαλιδά, Γολιάθ, Mίκo, Ρωμαίος, Λίλλυ..., είναι τα ονόματα κάποιων από τις ψιψίνες του.

Αγαπούσε τις γάτες του τόσο πολύ, ώστε κάθε φορά που έφευγε για περιοδεία τηλεφωνούσε στο σπίτι και ζητούσε να τις φέρουν στο ακουστικό  για ν' ακούσει το νιαούρισμά τους και να μιλήσει μαζί τους.

Είχε πολλές κι από διαφορετικές ράτσες, γάτες ο Μέρκιουρι.

Ένας φίλος του τίς είχε φωτογραφήσει όλες σχεδόν κι έβαλε κάποιο ζωγράφο να τις σκιτσάρει πάνω σε μεταξωτό ύφασμα.
Με αυτό ο τραγουδιστής έραψε γιλέκο, που λέγεται πως ήταν από τα πιο αγαπημένα ρούχα του!

H δε Ντιλάιλα(Δαλιδά) ήταν η αγαπημένη του ψιψίνα. Με "ακαταμάχητη γοητεία", όπως έλεγε ο τραγουδιστής, και δυναμικότατο χαρακτήρα, όπως ο περισσότερες γάτες με γούνα σε μοτίβο ταρταρούγας. Τής  έγραψε μάλιστα και τραγούδι με τίτλο το όνομά της: «Delilah»

«Είσαι ακαταμάχητη, Δαλιδά μου!

Όταν είμαι βουτηγμένος στη θλίψη, με κάνεις και γελώ…»

Καθημερινές λέξεις δημιουργούν απλούς ομοιοκατάληκτους στίχους πάνω σε μια μελωδία γλυκιά και ναζιάρα, όπως το χνουδωτό τετράποδο, που την ενέπνευσε.
Όταν κάποιος πρωτακούσει τους στίχους δημιουργείται η αίσθηση πως αναφέρεται σε κάποια γυναίκα…Βλέπεις, είναι ερωτική η λατρεία, που αποπνέει!

«Delilah, I love you

Oh, you make me so very happy 

Delilah, I love you

I love your kisses!»

Οι γάτες στην ζωή του αρχηγού των Queen ήταν ισότιμη με κείνη για τους ανθρώπους γύρω του…
Τα περισσότερα από τα γλυκά τετράποδά του, τον Τομ, τον Τζέρυ, τον Γολιάθ, τα είχε πάρει από κέντρα διάσωσης αδέσποτων.
Ήθελε να τους χαρίσει ένα ζεστό σπίτι, ν’ανοίξει γι'αυτά τη γεμάτη αγάπη, αγκαλιά του.

Πέρα από το βελούδινο ηχόχρωμα και την αγαπησιάρα μελωδία του Μέρκιουρι, στο τραγούδι ξεχωρίζει και το κιθαριστικό σόλο ενός άλλου γατόφιλου του Μπράιαν Μέι με αρμονίες που ακούγονται σαν …νιαούρισμα!
Ο Μέρκιουρι σ’αυτό το τραγούδι με την ερμηνεία του «χαϊδεύει» τη γάτα του…
Νιαουρίζει μαζί της…
Είναι χαλαρός, σπιρτόζικος, επικοινωνιακός και πάνω απ’όλα τρυφερός και στοργικός.Ερμηνεύει βιωματικά, μαρτυρώντας άμεσα την αιτία που γέννησε αυτό το τραγούδι.

Τελικά, μια λεκτική δημιουργία τόσο απλή, με τη μουσική και κυρίως την ΑΓΑΠΗ για κείνον που δίνει το ερέθισμα, μετατρέπεται σε άκουσμα δυνατό κι έντονο αποδεικνύοντας πόσο περιττές είναι οι βροντόσημες, μεγαλόσχημες και φανφαρόζικες εκφράσεις στο τραγούδι…

Μουσική και στίχοι αισθηματικοί, μάς υποδεικνύουν με τρυφερότητα να θυμόμαστε, ν’ αγαπάμε και να προσέχουμε αυτούς που μας αγαπούν…Κι η χαρισμένη αγάπη, γυρνάει πάλι πίσω σε μας…

Όταν ο Φρέντι διαγνώστηκε με έιτζ δεν το έμαθε κανείς πλην της αγαπημένης του Μαίρης Όστιν …
Μόνο οι γάτες του φαίνεται πως γνώριζαν…
Εξάλλου, δε λένε πως οι γάτες έχουν αυτή την άνευ ερμηνείας, έκτη αίσθηση;Ευαίσθητες σε δονήσεις, διαισθάνονταν τα σήματα τέλους...

Με μια, λες, ανθρώπινη νοημοσύνη καταλάβαιναν κι επιθυμούσαν να περνούν περισσότερο χρόνο μαζί του.
Κάθε φορά που ο Μέρκιουρι έμπαινε στην κρεβατοκάμαρά του ν’απομονωθεί, άρχιζαν ένα νιαούρισμα περίεργο…
Ήθελαν, απαιτούσαν, ικέτευαν να τον ακολουθήσουν…
Κι ο Φρέντυ τις άφηνε…και χουζούρευαν εκείνες δίπλα στο κομοδίνο, πάνω στα μαξιλάρια, κάτω απ’τα σκεπάσματα…
Μέχρι την τελευταία στιγμή, τη νύχτα του Νοέμβρη του ’91, που η Δαλιδά προσπαθούσε με το χνώτο της να ζεστάνει το άψυχο, παγωμένο κορμί του...
Ξαπλωμένη δίπλα του, στο κρεβάτι του, κάτω από τα σκεπάσματά του…

Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

"Μαργαριτάρια του Στραντιβάριους στην Οξφόρδη"

Edgar Bundy (1862 -1922): "O Στραντιβάριους στο εργαστήριό του"

Tο εκνευριστικό ψιλόβροχο δεν έλεγε να σταματήσει και κείνος ο υπερόπτης ήλιος να μην καταδέχεται να κάνει την εμφάνισή του. Αν και ο καιρός δεν επέτρεπε οποιαδήποτε εξόρμηση, η προγραμματισμένη ημερήσια εκδρομή στην Οξφόρδη θα γινόταν, ο κόσμος να χαλούσε.

Πήρα το τρένο των 8:35. Η διαδρομή από το Λονδίνο έμοιαζε με ταινία εποχής.
Εικόνες της βικτωριανής Αγγλίας. Ατέλειωτης έκτασης πάρκα, μικρά και μεγάλα σπίτια πνιγμένα στην πολυχρωμία των λουλουδιών, που προσπαθεί να ξεγελάσει τη μουνταμάρα του ομιχλώδους πρωινού. Μετά από διαδρομή μιας ώρας, κατέβαινα στο σταθμό της γνωστής πανεπιστημιούπολης. Η Οξφόρδη, μια από τις παλαιότερες πόλεις της Μεγάλης Βρετανίας με τα πανέμορφα αρχιτεκτονικά κτίρια και την πλούσια πνευματική ζωή

Το μουσείο Ashmolean βρίσκεται στην καρδιά της σ'ένα κομψό, νεοκλασικό κτίριο.
Στο εσωτερικό της εισόδου μια μεγάλη αίθουσα κοσμείται από ελληνικά και ρωμαϊκά γλυπτά. Σάτυροι, Μαινάδες και άλλα "παιχνιδιάρικα" στοιχεία της κλασικής μυθολογίας, καλωσορίζουν τον επισκέπτη.

Το μουσείο, που ιδρύθηκε το 1683, διαθέτει μια ευρεία ποικιλία μόνιμων συλλογών, αλλά και πλήθος ειδικών εκθεμάτων. Υπάρχουν κυριολεκτικά εκατοντάδες ειδώλια, σφραγίδες, αγγεία από χρυσό,ασήμι και άλλα πολύτιμα μέταλλα.
Αυθεντικά ή πιστά αντίγραφα αντικειμένων της ελληνιστικής,ρωμαϊκής περιόδου αντικείμενα από την Αίγυπτο, τη Βαβυλώνα και αλλού. Κοσμήματα περίτεχνης διακόσμησης, κτερίσματα από αγγλοσαξωνικά κοιμητήρια, κινέζικες πορσελάνες, ασιατικά γλυπτά, φιάλες, νομίσματα.


Όμως, η σημερινή μου επίσκεψη σ'αυτό τον αξιόλογο χώρο είχε άλλο σκοπό.

Το μουσείο Ashmolean και γενικά η πόλη της Οξφόρδης, αυτό το καλοκαίρι ετοίμασε την πρώτη σημαντική εμφάνιση της Μ.Βρετανίας αφιερωμένη στο μεγάλο Ιταλό οργανοποιό Α.Στραντιβάριους.
Τα εγκαίνια της έκθεσης έγιναν στις 13 Ιουνίου και ολοκληρώθηκαν την Κυριακή 11 Αυγούστου. Το Ashmolean με αυτή την ειδική έκθεση γιορτάζει τη ζωή και το έργο του Antonio Stradivari, συγκεντρώνοντας 21 από τα πιο σημαντικά και καλοδιατηρημένα βιολιά, με στόχο να αναδειχθεί η λάμψη της τέχνης του.


Δύο από αυτά, ο "Μεσσίας" και η "Λαίδη Μπλαντ", ανήκουν στη μόνιμη συλλογή του μουσείου, ενώ τα υπόλοιπα είναι ευγενικές χορηγίες και δάνεια φιλότεχνων ιδιωτών.

Τα "μαργαριτάρια-βιολιά" που πολλά απ'αυτά εκτίθενται για πρώτη φορά, κατασκευάστηκαν στις αρχές του 18ου αιώνα, όταν ο Στραντιβάριους βρισκόταν στο απόγειο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

Το καθένα, προσεκτικά τοποθετημένο σε κρυστάλλινες προθήκες με συσκευές συναγερμού λόγω της ανυπολόγιστης αξίας τους.

Στην αρχή της έκθεσης και σε περίοπτη θέση συναντάς το Serdet.
Είναι το πρώτο από τα βιολιά που επιμελήθηκε ο διάσημος τεχνίτης το 1666.
Ένας αρμόδιος, επιμελητής της έκθεσης, φορώντας τα λευκά του γάντια, μην τυχόν και τραυματίσει την εύθραυστη, υπεραιωνόβια ψυχή των φημισμένων τοξοτών, μάς εξηγεί τη σημασία των εκθεμάτων και δείχνει την λατινική επιγραφή, καθώς και την ημερομηνία κατασκευής που φέρουν όλα τα γνήσια Στραντιβάριους.
Έχω προμηθευτεί από την είσοδο έναν οδηγό. Φοράω τα ακουστικά για να ακούσω τον τέλειο, μοναδικό και κυριολεκτικά μαγικό ήχο.

Δεξιά υπάρχει μια αναπαράσταση του εργαστηρίου του Στραντιβάριους στην Κρεμόνα, όπου εκτίθενται εργαλεία και καλούπια του διάσημου τεχνίτη. Ευκαιρία για τους επισκέπτες να έχουν μια συνολική εικόνα του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο κατασκευάστηκαν τα βιολιά.

Σε μια γιγάντια οθόνη προβάλλεται ένα σχετικό λογύδριο του εφόρου της έκθεσης. Συγκρατώ μια φράση του: "Κανείς δεν μπορεί να σταθεί μπροστά από αυτές τις προθήκες και να μην αισθανθεί δέος!Σίγουρα ο ρυθμός της καρδιάς, στη θέα τους, είναι γρηγορότερος. Είναι εκπληκτικά."

Στο επίκεντρο της έκθεσης, δίπλα-δίπλα, δυο βιολιά ανυπολόγιστης αξίας.
Πρόκειται για τη "Lady Blunt" και το "Messiah".

To βιολί:" Λαίδη Μπλαντ", πήρε το όνομά του από την πρώην κάτοχό του, εγγονή του λόρδου Βύρωνα, Ανν Μπλαντ, διάσημη στην εποχή της για την εκτροφή καθαρόαιμων αλόγων και τη δεξιοτεχνία της στο βιολί. Η Μπλαντ αγόρασε το βιολί από τον δάσκαλό της.Το αριστουργηματικό αυτό όργανο, που είναι κατασκευασμένο από σφένδαμο και έντερα προβάτου, έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως η "ΜΟΝΑ ΛΙΖΑ" των μουσικών οργάνων. Στην τελευταία δημοπρασία χτυπήθηκε αντί του πρωτοφανούς για μουσικό όργανο ποσού των 7,7 εκ. ευρώ!

Όμως, το διασημότερο, αναμφισβήτητα, βιολί του κόσμου είναι ο "ΜΕΣΣΙΑΣ", ο οποίος οφείλει το όνομά του σε έναν απογοητευμένο βιολιστή που λαχταρούσε να παίξει μ' αυτό, αλλά συναντούσε την πεισματική άρνηση του τότε ιδιοκτήτη του.
"Είναι σαν τον Μεσσία των Εβραίων" είχε πει. "Τον περιμένεις, αλλά ποτέ δεν έρχεται!"
Έτσι, προέκυψε το όνομα.

Κατασκευασμένο το 1716, βρίσκεται σε άψογη κατάσταση με το βερνίκι του να λάμπει ακόμη. Το "μαγικό βερνίκι", μίγμα από λάδι, κεριτίνη και θειούχο υδράργυρο. Σύνθεση που οι επιστήμονες-ερευνητές υποστηρίζουν πως σ'αυτή οφείλεται ένα από τα βασικά μυστικά για τον καταπληκτικό ήχο των βιολιών Στραντιβάριους.
Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα, πού οφείλεται ο ασύγκριτος, θεϊκός ήχος των φημισμένων οργάνων. Ο έφορος του μουσείου Ασμόλιαν αναφέρει πως εκτός απ'το βερνίκι, υπεύθυνη για την ανώτερη ποιότητα των βιολιών, ίσως να'ναι και η επεξεργασία του ξύλου.

Σύμφωνα με έρευνα ομάδας κλιματολόγων-δεντρολόγων το ξύλο αναπτύσσει ειδικές ακουστικές ιδιότητες καθώς "γερνάει". Η περίοδος "παγετώνα", που επηρέασε την Ευρώπη από το 1400 έως τα μέσα του 1800 περιόρισε την ανάπτυξη των δέντρων, αποφέροντας άπειρα σε αριθμό αλπικά δέντρα για τον Στραντιβάριους. Η περίοδος αυτή διακρίνεται από την έλλειψη ηλιακής δραστηριότητας.

Ο Στραντιβάριους κατασκεύασε τα περίφημα βιολιά του στο τέλος της χρυσής αυτής περιόδου. Η αργή ανάπτυξη των δέντρων χαρακτηρίζεται από τους στενούς δακτύλιους, που κάνουν πιο δυνατό ακουστικά το βιολί, αλλά αυξάνουν και την πυκνότητα του ξύλου του. Έτσι, εκτός από το βερνίκι, τα "μαγικά" της, ίσως, έκανε και η ίδια η φύση με τις συγκυρίες της, καθώς οι ιδανικές κλιματολογικές συνθήκες συνέπεσαν χρονικά με τη γέννηση ενός μεγάλου εμπνευστή, καλλιτέχνη οργανοποιού.


Διαβάζω πως όσοι θέλουν να δουν τα βιολιά εν δράσει, μπορούν να παρακολουθήσουν κάποιες από τις συναυλίες που διοργανώνονται στο μουσείο.
Για τις 11 Αυγούστου η προγραμματισμένη ώρα ήταν στις τρεις το μεσημέρι.
Δυστυχώς, δεν έτυχα  της αισθητικής απόλαυσης, μιας και το εισιτήριο επιστροφής μου ήταν νωρίτερα.
Πρόλαβα, όμως, ένα γρήγορο σνακ και αγγλικό τσάι σε μια γραφική παμπ της Οξφόρδης,παρέα με τις εντυπωσιακές εικόνες στο μυαλό μου και την εκπληκτική αίσθησή τους.

Φοβάμαι να κλείσω τα μάτια!
Είναι σαν την αίσθηση, που όταν σφίξεις το χέρι μ'έναν αγαπημένο, δεν θέλεις να το πλύνεις, μη χάσεις τη μυρωδιά του αγγίγματος!


Το κείμενο έχει δημοσιευτεί στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr και στο Περιοδικό Πολιτισμού:"Ανθρώπων Έργα".

Πιανιστικά πυροτεχνήματα για την Ημέρα της Βαστίλης...

"Εορτασμόςτης 14ης Ιουλίου στο Παρίσι", Βαν Γκογκ

To τελευταίo από τα 24 Πρελούδια του Κλωντ Ντεμπισί έχει τίτλο: "Feux d'artifice - Πυροτεχνήματα". 
Πρόκειται για σύνθεση προκλητικά τεχνική, με τις πιανιστικές καινοτομίες του συνθέτη να την τοποθετούν στις πιο avant-garde εκφράσεις της γαλλικής μουσικής.

Ο γάλλος δημιουργός απεικονίζει μουσικά μια λαμπρή και εντυπωσιακή επίδειξη πυροτεχνημάτων στον νυχτερινό Παρισινό ουρανό,  καταγράφοντας με ηχητικούς, απότομους τόνους  τις πολύχρωμες εκρήξεις τους.Μεμονωμένοι, κοφτοί ήχοι στις ψηλότερες περιοχές του πιάνου υπονοούν τις φευγαλέες εκτυφλωτικές λάμψεις των πυροτεχνημάτων, ενώ σαρωτικοί αρπισμοί και κλίμακες κατά διαστήματα, την εκτόξευσή τους.
Μια σύνθεση , στην οποία αφθονούν οι πολύχρωμες αρμονίες και η εναλλαγή της δυναμικής. Στα τελευταία μέτρα και λίγο πριν την ολοκλήρωση της σύνθεσης, ευφυώς ο Ντεμπισί παραθέτει κεκαλυμμένα ως φόρο τιμής  ένα μικρό τμήμα από τη μελωδία του Γαλλικού Εθνικού  Ύμνου, τη "Μασσαλιώτιδα"...

Πληθώρα ρυθμών, μελωδιών και απότομων μελωδικών "εκπλήξεων", το "Feux d'artifice" αντανακλά την πολυχρωμία των πυροτεχνημάτων, που  η θέα τους φέρνει χαρά στο συγκεντρωμένο πλήθος για τον εορτασμό της "Ημέρας της Βαστίλης".


Ο Ντεμπισί, μια πολύ δυνατή, ως γνωστόν, μουσική προσωπικότητα, αναδεικνύει στο έργο αυτό την πρωτοτυπία στην αρμονία και τη μορφολογική του σκέψη.
Να θυμίσουμε πως τα "Πρελούδια" είναι μια συλλογή σε 2 βιβλία, σολιστικών πιανιστικών συνθέσεων σε ελεύθερη μορφή, αντίθετα δηλαδή από τα αυστηρά πρότυπα των Πρελουδίων του Μπαχ.

Κάθε πρελούδιο έχει και έναν ευφάνταστα απρόσμενο τίτλο, έναν λεκτικό οδηγό για τον ερμηνευτή, που όμως δεν έχει σκοπό να φυλακίσει την εκφραστικότητά του, γι'αυτό και αναγράφεται από το συνθέτη στο τέλος της παρτιτούρας, κάτι σαν προσωπική ανάμνηση, σαν ομιχλώδες αναθύμημα, θολή αναπόληση...,χωρίς να, επηρεάζει τον ερμηνευτή εκ των προτέρων, επιτρέποντάς του να εμβαθύνει εκείνος στα σημεία που αγγίζουν την ψυχή του περισσότερο και να δώσει προσωπικές αποχρώσεις στην ερμηνεία του.

Debussy: "Feux d'Artifice":

"Σοπέν: Nυχτερινό, για έναν έρωτα που πληγώνει και πληγώνεται..."

"G.Sand and F.Chopin" - https://uk.pinterest.com/

"... αρκεί και λιγότερο από το τίποτα για να ρίξει από την κορυφή του παραδείσου στα αβυσσαλέα βάθη της κόλασης όποιον λαχταράει τη δόξα των θεών. 

Η έλξη των ετερωνύμων είναι ό,τι πιο συνηθισμένο στον έρωτα. 

Όμως, το ερώτημα που πάντα θα πλανάται σ'αυτές τις περιπτώσεις είναι το αν είναι εφικτό να διατηρηθεί αυτή η έλξη μέσα στην καθημερινότητα της ζωής... 

Μάλλον όχι, ακόμα κι αν οι  είναι δυο πλάσματα πρόθυμα ν' αγαπήσουν με τη μεγαλύτερη ορμή και αφοσίωση που υπάρχει στον κόσμο και αποφασισμένα να μην αναζητήσουν πουθενά αλλού την ευτυχία...

Στην αρχή, όλα πείθουν για την απόλυτη ευτυχία ...αλλά ο έρωτας πολύ γρήγορα μπορεί να πληγωθεί, να πληγώσει, να φτερουγίσει μακριά, να ξαναγίνει άπιαστο όνειρο και μακρινή ουτοπία..."

("Λουκρητία Φλοριάνι", μυθιστόρημα Γ.Σάνδη-μετάφρ. Β. Πουλάκος)


Η Γεωργία Σάνδη, γεννημένη σαν σήμερα 1η Ιουλίου του 1804,  εμπνέεται το υπέροχο μυθιστόρημά της  "Λουκρητία Φλοριάνι", από τον περιβόητο δεσμό της με τον Φρειδερίκο Σοπέν.
Δυο εραστές αντίθετοι στο χαρακτήρα, που όσο κι αν πάσχισαν να παραμείνουν σε παράλληλες ράγες, εκείνες τούς πέταξαν σε αβύσσους και γκρεμούς...

Και μπορεί ο Σοπέν ποτέ να μην τής αφιέρωσε ένα έργο του ανοιχτά, όμως πολλά είναι εκείνα που αόρατα έχουν τη σφραγίδα της Αυγής-Ορόρ (Aurora), όπως  του άρεσε να  αποκαλεί ο Φρειδερίκος τη Ζωρζ, μιας και Ωρόρ ήταν το αληθινό, βαφτιστικό της όνομα...

Οι δυο τους δραπετεύουν στη Μεσογειακή Μαγιόρκα  για να ζήσουν "κάτω απ'τις μυρτιές"  τον τέλειο έρωτα!...
Ο συνθέτης αφήνεται "στον άνεμο που φυσά" και του φέρνει την έκσταση του φτερωτού θεού...
Οι μουσικές του εμπνεύσεις αντικατοπτρίζουν τη φλόγα και κατακλύζονται από τη μαγεία του πάθους του για κείνη τη γυναίκα, που παρότι αρχικά είχε πάνω της κάτι που τον απωθούσε, η μοίρα είχε προδιαγράψει το κοινό μονοπάτι τους...
Ήταν εκείνη, που θα γινόταν η μούσα και ο άγγελός του, η τόσο αντίθετη από  τον εύθραυστο νεαρό συνθέτη,  μια γυναίκα που με τη μποέμικη ζωή της, σκανδάλιζε την καλή κοινωνία της εποχής, μια γυναίκα, που χαρακτηριζόταν "αλλόκοτη", αφού είχε υιοθετήσει το ανδρόγυνο λουκ, κάπνιζε μανιωδώς πούρα ή πίπα ...και προκαλούσε τη συντηρητική κοινωνία της Γαλλίας με  τις αμέτρητες αισθηματικές της περιπέτειες...

Λέγεται πως το "Nocturne in G minor, Op. 37 No. 2", που έγραψε την περίοδο της Μαγιόρκα σκιαγραφεί όλο τον ερωτικό κόσμο του με το ζενίθ και το ναδίρ του!
Λεπτεπίλεπτο, πλούσιο σε αποχρώσεις και με μια μουσική γλώσσα διεισδυτική στην ψυχή, την ευαίσθητη και ιπποτική!

Γραμμένο στη Σολ μείζονα, σε μορφή Βενετσιάνικης βαρκαρόλας, ακολουθεί ένα γλυκό ανταντίνο σε 6/8.
Το μεσαίο τμήμα του μοιάζει με ήσυχο νανούρισμα.
Εμπνευσμένη και πρωτότυπη σύνθεση, με μουσική ροή και παλμό, που αποδεικνύουν τη συναισθηματική ωριμότητα του δημιουργού της, που εξιδανίκευσε περισσότερο από κάθε άλλον με τις ρομαντικές υποδείξεις του τη ζωή, όμως στην καρδιά παρέμενε ένας κλασικιστής και λάτρευε ιδιαίτερα το Μότσαρτ, στοιχεία του οποίου συναντάμε σε αυτό το Νυχτερινό.

Κατά γενική ομολογία των μουσικολόγων είναι μια απόλυτης γοητείας και από τις ομορφότερες μελωδίες, που  συνέθεσε ο Σοπέν!
Η αίσθηση μιας βαθιάς συγκίνησης και ευτυχίας πλημμυρίζει τις καρδιές των ακροατών, μ'έναν αδιόρατο αισθησιασμό και γλυκύτητα!
Μια μελωδία κομψή, ανάλαφρη κι ονειρική, που πολλοί αποδίδουν στο μεσογειακό κλίμα της Μαγιόρκα, που είχε επηρεάσει τη μουσική πένα του πολωνού "ποιητή του πιάνου", που εδώ ως ζωγράφος χρησιμοποιεί τα καταλληλότερα πινέλα για να απεικονίσει με τα αιθέρια ηχοχρώματά του, το βαθύ έρωτα που του ξύπνησε μια "Αυγή με μποέμ συμπεριφορά και εμφάνιση..."

<<Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Γεβγένι Κίσσιν>>

Ρουμπινστάιν, Αρράου και Κορτώ, έχουν ερμηνεύσει θαυμάσια το Νυχτερινό!
Όμως σήμερα προτείνω ερμηνεία νέου αίματος...'
Έναν βιρτουόζο πιανίστα με βαθιά, σχεδόν ποιητική προσέγγιση των έργων που επιλέγει να ερμηνεύσει. Συνηθίζει να εκτελεί έργα του Σοπέν στα ρεσιτάλ του, επειδή, όπως δηλώνει, ο Σοπέν είναι ο συνθέτης με τον οποίο αισθάνεται μεγαλύτερη οικειότητα και τα έργα του απαιτούν τεράστια ευλυγισία στα χέρια, κάτι το οποίο διαθέτει στο έπακρο!

Ο Γεβγένι Κίσσιν σε μια  λαμπρή απόδοση, εκφραστικός, άρτιας τεχνικής, χωρίς υπερβολές  στους αυτοσχεδιασμούς του,  ρουμπάτο απαράμιλλης μουσικότητας, με ένα αξιοθαύμαστο άγγιγμα των πλήκτρων, όπως απαιτούν τα Σοπενιστικά έργα, αφού διαθέτει το θεϊκό δώρο να "απαγγέλει" νότες, αγγίζοντάς τις!

 Chopin: "Nocturne in G major, Op.37 No.2", Evgeny Kissin 

Ioύλιος: "Το τραγούδι των θεριστών"

"Θεριστές",  Kazimir Malevich

Το 1875, ο αρχισυντάκτης ενός μουσικού περιοδικού ανέθεσε στον Πιοτρ Ίλιτς Tσαϊκόφσκυ να γράψει 12 μικρά κομμάτια, ένα για κάθε μήνα του έτους.
Έτσι, προέκυψαν οι "Εποχές", δώδεκα κομμάτια σύντομου χαρακτήρα για σόλο πιάνο, καθένα με κάποιο χαρακτηριστικό του μήνα, που αντιπροσωπεύει.

Η συλλογή με τις 12 αριστουργηματικές μινιατούρες εκδόθηκε το 1886.
Παρότι τα κομμάτια συνετέθηκαν κατά παραγγελία και ο Τσαϊκόφσκυ ανέλαβε για βιοποριστικούς λόγους προκειμένου να συμπληρώσει το εισόδημά του, μαρτυρούν τη δύναμη της  εσωτερικής του έμπνευσης και ανάγονται σε μικρό μελωδικά κομψοτεχνήματα.
Δομικά, οι περισσότερες μινιατούρες ακολουθούν απλή φόρμα, συνήθως τη μορφή ΑΒΑ, και συνοδεύονταν από ένα σύντομο ποιητικό απόσπασμα.

Για τον Ιούλιο, ο Τσαϊκόφσκυ εμπνεύστηκε από την εικόνα των θεριστών, που ολημερίς αλλά κυρίως αντέχοντας τον καυτό, μεσημεριανό ήλιο, δουλεύουν στα χωράφια ασταμάτητα...
Μια μουσική μινιατούρα απλής αλλά στέρεης δυναμικής, δομημένη πάνω στην Μι υφ. μείζονα.

Την ποιητικη εισαγωγή για τον Ιούλιο έγραψε ο Aleksey Koltsov κι έχει τον τίτλο:"Tο τραγούδι των θεριστών":

"Ιούλιος

Τέντωσε τους ώμους,

κούνα τα χέρια!

Και τ'αεράκι του μεσημεριού 

θ΄αναπνεύσει το πρόσωπο!"

Pyotr Ilyich Tchaikovsky: "July-Song of the Reaper" / Mikhail Pletnev:

ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ: 

Ο πίνακας "Θεριστές" του ρώσου Kazimir Malevich(ιδρυτής του ρωσικού αφαιρετισμού)  απεικονίζει τρεις γυναίκες στο χωράφι κατά τη διάρκεια της συγκομιδής.
Ο καλλιτέχνης χωρίς εξωραϊσμό μεταφέρει τη συνήθη, σκληρή και βαριά ζωή των αγροτών, που απεικονίζονται στο πρόσωπο της γυναίκας στο προσκήνιο, με το δρεπάνι στο χέρι, κι άλλες δυο σκυμμένες να θερίζουν.
Σε δεύτερο πλάνο, ο καλλιτέχνης σκιαγραφεί πυκνόφυτα δέντρα στη σκιά των οποίων  οι γυναίκες μπορούν να βρουν καταφύγιο από τον καυτό ήλιο.
Στο βάθος διακρίνουμε το χωριό με την μικρή του εκκλησία, καθώς ο Malevich θεωρούσε αδύνατη τη ζωή των αγροτών χωρίς θρησκεία,απ' όπου αντλούν δυναμη να ανταπεξέλθουν στην δύσκολη ζωή τους.