Ανασήκωσα το φλυτζάνι κι ήπια την πρώτη γουλιά.Κυριακή σήμερα κι ο καφές μού φαίνεται περισσότερο μυρωδάτος.
Ειναι η ώρα, που ανοίγω το λάπτοπ να καλημερίσω και όλους εσάς.
Στην οθόνη εμφανίζεται το λογότυπο της google μ’ένα καρικατουρισμένο γυναικείο πρόσωπο σκιτσαρισμένο σ’ένα γλυκό γαλάζιο, και φόντο τη δόξα του Παρθενώνα.
Δεν αναγνώρισα με την πρώτη το πρόσωπο κι έτσι ζήτησα περαιτέρω πληροφορίες.
Το ποντίκι με οδήγησε σ’ένα μεγάλο όνομα!!!ΜΕΛΙΝΑ!!
Γι’αυτό το χρώμα της Ελλάδας, σκέφτηκα, αυτό το ήρεμο, γαλήνιο μπλε στη φιγούρα της, που όμως παραπέμπει και σε μια θάλασσα που φουρτουνιάζει και μαίνεται, όταν άνεμοι, Ποσειδώνιοι θεοί και οργισμένοι Τρίτωνες θυμώσουν…
Και πίσω της ο βράχος ο ιερός, φορά κορόνα, Μάρμαρα ένδοξα του Παρθενώνα!
"Αποκάλυψη ο ρυθμός, κάθε γραμμή και Μούσα", που λέει κι ο ποιητής!
Μάρμαρα, που’σκυψε η Μελίνα "προσκυνητής, ερωτευτής, τραγουδιστής, διαβάτης…"
Γεννήθηκε σαν σήμερα...18 του Οκτώβρη.
Την είπαν γυναίκα-φωτιά, γυναίκα-έκρηξη, γυναίκα-δηλητήριο, τσαούσα και τσαμπουκαλού!
Πάντα, επαναστατική, διεκδικητική, κόντρα σε τυποποιημένους ρόλους !
Γοήτευε με τη ζωντάνια, το θάρρος, τον αυθορμητισμό, τη φιλοσοφία της και κείνο το γέλιο που' βγαινε γάργαρο κι αληθινό!
Η Μελίνα, η ηθοποιός με τη διεθνή καριέρα και ακτινοβολία.
Η Μελίνα, η πολιτικός της αλλαγής.
Γυναίκα παθιασμένη με ό,τι καταπιανόταν, ταγμένη στο υψηλό ιδεώδες!!
"Αν με ρωτάτε αν θα ζω όταν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα επιστρέψουν στην Ελλάδα, σας λέω πως ναι, θα ζω.
Αλλά κι αν ακόμη δεν ζω , θα ξαναγεννηθώ!"
ΖΕΙΣ, Μελίνα μας!!
Η μελωδία του Ξαρχάκου, του προπάτορα πόνου αλλόφρονη κραυγή...
Τα τέλια απ'το μπουζούκι του Ζαμπέτα, κλάμα αργόσυρτο...
Κι η φωνή της, μαντήλι να μουσκέψει απ' τα δάκρυα, που στο μάγουλο τρέχουν...
"Για ποιο ταξίδι κίνησες να πας
να με θυμάσαι και να μ' αγαπάς
σου κλέβει η ανατολή μικρό φιλί..."
Μέρος του κειμένου μου έχει δημοσιευτεί παλιότερα στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr
Aν ο Βιβάλντι είναι ο αγαπημένος μου, ο Σοπέν είναι ο χαϊδεμένος μου, ούσα ερωμένη του πιάνου!!!
Το πιανιστικό του στυλ, οι συνθετικές του ιδέες με συνεπαίρνουν!
Αυτόν τον συνδυασμό συναισθηματικής εκφραστικότητας, ρομαντικής ευαισθησίας με πνευματικότητα, νομίζω δεν τον βρίσκω σε κανέναν άλλο από τους ρομαντικούς!!!
Έτσι η καλημέρα μου έρχεται με «αγέρα, που φυσά ανάμεσα σε ταφόπλακες…».
Και μην τρομάζετε, φίλοι μου αγαπημένοι!
Έτσι ονόμασε o Ρουμπινστάιν το τέταρτο και τελευταίο μέρος της 2ης σονάτας για πιάνο του Σοπέν, γνωστής και ως «Πένθιμο Εμβατήριο».
Ένα μέρος ταχύτατο σε ρυθμό, αντίστοιχο των χτύπων της καρδιάς κάθε μουσικόφιλου, όταν αναλογίζεται τη νεότητα του πολωνού συνθέτη, που μαράζωσε στα μόλις τριανταεννιά της χρόνια…
Ο ποιητής του πιάνου Σοπέν, έφυγε σαν σήμερα 17 Οκτώβρη 1849 στα 39 του.
Μια μούσα κρατά τη σπασμένη λύρα και θρηνεί στο κοιμητήριο του Pere Lachaise στο Παρίσι, πάνω από τον τάφο του εύθραυστου συνθέτη.
Μπορεί να τάφηκε στη γαλλική πρωτεύουσα, όπου διέμενε, αλλά κατόπιν επιθυμίας του η καρδιά του μεταφέρθηκε στην αγαπημένη του Πολωνία.
Θυμάμαι το απέραντο δέος και τη συγκίνηση, όταν βρέθηκα με μια αγκαλιά κατακόκκινα, φλογερά γαρίφαλα να προσκυνώ στο μέρος, που φυλάσσεται, στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στη Βαρσοβία.
Στην κηδεία του, όπως επιθυμούσε, ακούστηκε το ρέκβιεμ του Μότσαρτ, καθώς και το τρίτο μέρος από τη 2η σονάτα του, που γι’ αυτό το λόγο ονομάστηκε:"Επικήδειο εμβατήριο".
Πάντα δημιουργεί ρίγη συγκίνησης το άκουσμά του!
Ελεγειακό, συνταρακτικά ποτισμένο με πόνο και θρήνο ψυχής.
Σ ‘ένα τόνο γλυκά θρηνητικό, μια περιπλάνηση οδύνης και αβάσταχτου άλγους…ή έστω ένα δάκρυ για το Σοπέν, που έφυγε σαν σήμερα…
Chopin: «Funeral March» στην ορχηστρική του εκδοχή από τον Edward Elgar:
Tο κείμενο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr
"Και καθώς Μωυσής ύψωσε τον όφιν εν τη ερήμω, ούτως υψωθήναι δει τον υιόν του ανθρώπου, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ’ έχη ζωήν αιώνιον" "…Οι Ισραηλίτες στη διάρκεια της πορείας, άρχισαν πάλι να χάνουν την υπομονή τους και να τα βάζουν με το Θεό και με το Μωυσή: -"Γιατί μας βγάλατε από την Αίγυπτο; Για να πεθάνουμε στην έρημο; Ούτε ψωμί υπάρχει εδώ ούτε νερό", του έλεγαν.
Τότε ο Κύριος έστειλε στο λαό φίδια φαρμακερά. Πήγαν λοιπόν στο Μωυσή και είπαν: -"Αμαρτήσαμε που μιλήσαμε εναντίον του Κυρίου και εναντίον σου. Παρακάλεσε Τον να διώξει τα φίδια".
Ο Μωυσής προσευχήθηκε στον Κύριο και κείνος του είπε: "Φτιάξε ένα χάλκινο φίδι και βάλε το πάνω σ' ένα κοντάρι. Όποιος δαγκώνεται από κάποιο φίδι, θα το κοιτάζει και δε θα πεθαίνει" (Αριθμοί 21,4-9).
Στο παραπάνω εδάφιο από το 4ο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης βασίστηκε ο σπουδαίος Βοημός συνθέτης Jan Dismas Zelenka, που γεννήθηκε σαν σήμερα, 16 Οκτωβρίου 1679 για να γράψει την ιερή καντάτα-ορατόριο: "Ο Χάλκινος Όφις".
Ο Βοημός συνθέτης, Γιαν Ντισμάς Ζελένκα, είναι μία από τις πιο αινιγματικές προσωπικότητες στην ιστορία της μπαρόκ μουσικής, καθώς ελάχιστα είναι γνωστά σχετικά με το ποιός τον δίδαξε μουσική.Μάλλον εκπαιδεύτηκε στο Τάγμα Ιησουιτών της Πράγας..Γνωρίζουμε πως γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό, τo Loudovice, και ο πατέρας του ήταν οργανίστας. Έζησε στην Δρέσδη, την ονομαζόμενη "Φλωρεντία του Έλβα", όπου εργάστηκε στην Αυλή του Εκλέκτορα, Φρειδερίκου Αυγούστου Α΄ ως συνθέτης, διευθυντής εκκλησιαστικής μουσικής και κοντραμπασίστας της ορχήστρας της πόλης.
"Χάλκινος όφις", Τintoretto, Scuola Grande di San Rocco
Αξίζει να θυμηθούμε πως εκείνη την περίοδο ο Εκλέκτορας με το "πολωνικό στέμμα" (κάτι που τον υποχρέωνε να ασπαστεί τον Καθολικισμό αν και η Σαξονία ήταν κατά κύριο λόγο Λουθηρανική) υιοθετεί στην Αυλή του δύο θρησκευτικά "πρόσωπα". Αφενός τιμώντας τον Λουθηρανισμό αποδόθηκε στον Μπαχ ο τίτλος του "Συνθέτη της Αυλής" και αφετέρου τον καθολικισμό απονέμοντας στον Ζελένκα τον τίτλο του "Συνθέτη της εκκλησιαστικής Μουσικής του παλατιού". Ένας τίτλος τιμητικός και για τα πολυάριθμα ιερής μουσικής έργα του που συντάχθηκαν για την Καθολική Εκκλησία της Δρέσδης. Ανάμεσά τους κι η ιερή καντάτα -ορατόριο: "Ο χάλκινος όφις".
Ο Ζελένκα, το έργο του οποίου θαύμαζαν ιδιαίτερα ο Τέλεμαν και ο Μπαχ, στον "Χάλκινο όφι" του πατάει μουσικά σ’ένα λιμπρέτο άκρως πρωτότυπο αφού προστίθενται φανταστικά πρόσωπα, όπως οι Aζαρία, Eγλα, και Nαμουήλ(είναι οι Ιουδαίοι, οι οποίοι κουρασμένοι από την αναμονή αρχίζουν να διαμαρτύρονται), ενώ ασυνήθιστη είναι η εμφάνιση του Θεού ως ομιλών χαρακτήρας.
Το καστ ολοκληρώνεται με το ρόλο του Μωυσή.
Ο Ζελένκα συνέθεσε την καντάτα το 1730 και το λιμπρέτο είναι στην ιταλική γλώσσα, με το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό και ασύνηθες, αρκετά από τα μέρη της σύνθεσης να ανατίθενται στο ρόλο του Θεού, όπως είπαμε "ομιλούντος χαρακτήρα".
Εκπληκτική είναι η άρια: "Potrei sovra degli empi", που ερμηνεύει ο Θεός για να επιπλήξει τους ασεβείς Ιουδαίους.
Jan Dismas Zelenka : "Il serpente di bronzo - Potrei sovrei degli empi":
Ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πρώτης γενιάς συνθετών του ιταλικού μαδριγαλίου της Αναγέννησης είναι ο γαλλοφλαμανδός συνθέτης του 16ου αιώνα, Ζακ Αρκαντέλτ.
Έγραψε πλήθος έργων κοσμικής και θρησκευτικής μουσικής, σανσόν, λειτουργίες, μοτέτα, μεγαλυνάρια, όμως ξεχώρισε για τα μαδριγάλια του και μάλιστα το πρώτο βιβλίο του (Il primo libro di madrigali), ήταν η ευρύτερα τυπωμένη συλλογή μαδριγαλίων της εποχής του και χρησιμοποιήθηκε ως πρότυπο για πολλούς μεταγενέστερους μουσικοδιδασκάλους της γενιάς του Παλεστρίνα και του Μοντεβέρντι, συμβάλλοντας στον μουσικό τους προσανατολισμό.
Με τον Αρκαντέλτ τελειοποιήθηκε η φόρμα του μαδριγαλίου, με ξεχωριστή την καθαρότητα της πολυφωνικής γραφής και τη διαφάνεια του ύφους του.
Ο Αρκαντέλτ υπήρξε πιθανότατα μαθητής του Ζοσκέν ντι Πρε και διετέλεσε χορωδός και αρχιμουσικός στην Καπέλα Σιστίνα.
Τα μαδριγάλια του είναι απλά δομικά, ακολουθούν σταθερή αρμονική βάση και ομαλό, μελωδικό ύφος. Ο Αρκαντέλτ επινοεί όμορφες, ευκολομνημόνευτες μελωδίες στις οποίες εναλλάσσονται ομοφωνικές και πολυφωνικές υφές.
Πολλοί πιστώνουν το ταλέντο του στο συνδυασμό του ιταλικού μελωδικού πνεύματος με την τεχνική τελειότητα του γαλλο-φλαμανδικού αρμονικού και πολυφωνικού στυλ και τον ονομάζουν "κύριο της nobile sprezzatura", δηλαδή της ευγενούς καλαισθησίας και της μουσικής κομψότητας και ηρεμίας.
Πιο γνωστό από τα μαδριγάλια του είναι το τετράφωνο: "Il bianco e dolce cigno - Ο Λευκός και γλυκύς κύκνος" στο οποίο σύμφωνα με τον Άλφρεντ Αϊνστάιν αποδίδεται "το μειλίχιο της μουσικής με άφθαστη ποιότητα", με τον επιφανή γερμανό μουσικολόγο να υπονοεί την απαράμιλλη ποιητικότητα της μελωδίας..
Jacques Arcadelt: "Il bianco e dolce cigno":
Προτείνω επίσης να ακούσουμε το μαδριγάλι του: "Voi sapete ch'io v'amo anzi-Ξέρεις ότι σε αγαπώ πραγματικά", καθώς η παρτιτούρα του απεικονίζεται σε δυο από τις 3 εκδοχές του περίφημου εικαστικού του Καραβάτζιο: "Παίκτης Λαούτου", που σύμφωνα με τον βιογράφο του Καραβάτζιο "είναι η ωραιότερη δημιουργία του καλλιτέχνη".
Ο ιταλός ζωγράφος, μάστορας του κιαροσκούρο, με την αντίθεση των φωτεινών και σκοτεινών αποχρώσεων χαρίζει στην σύνθεσή του απαράμιλλη ζωντάνια και παραστατικότητα. Απεικονίζει έναν νεαρό άνδρα να παίζει λαούτο. Μπρος του ένα τραπέζι, πάνω στο οποίο είναι τοποθετημένο ένα γυάλινο δοχείο με φρέσκα λουλούδια, φρούτα, βιολί με δοξάρι και ανοιχτό ένα βιβλίο με την παρτιτούρα του ερωτικού μαδριγαλίου του Αρκαντέλτ: "Voi sapete ch'io v'amo anzi"(διακρίνεται η φράση).
Πρόκειται για τις εκδοχές του Μουσείου Ερμιτάζ και της συλλογής Μπάντμιντον.
O μάστορας του κιαροσκούρο με την αντίθεση των φωτεινών και σκοτεινών αποχρώσεων χαρίζει στην σύνθεσή του μυστηριακό ύφος.
(Αξιοσημείωτο είναι πως για αρκετό χρονικό διάστημα ο πίνακας του Ερμιτάζ είχε τον τίτλο: "Lyutnistka", υπονοώντας πως επρόκειτο για γυναίκα παίκτρια λαούτου.
Όμως στις αρχές του 20ού αι. οι αναλυτές συμφώνησαν ότι ο καμβάς απεικονίζει τον φίλο του καλλιτέχνη, Mario Minniti, που συχνά πόζαρε ως μοντέλο στα πρωτα έργα του Καραβάτζιο("Βάκχος", "Αγόρι με καλάθι φρούτων", "Οι Μουσικοί" κλπ...)
Άλλο επιχείρημα αποτελούν τα δυο μουσικά όργανα, καθώς το λαούτο και το βιολί που απεικονίζονται στο έργο, θεωρούνταν όργανα που εκτελούσαν άνδρες στην εποχή του Καραβάτζιο).
Τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον "Λαουτιέρη" έχει η εκφραστικότητα και η γλυπτικότητα του προσώπου του εκτελεστή μέσα σε μια ατμόσφαιρα ερωτικής φόρτισης, καθώς αν αναγνώσουμε το κείμενο του μαδριγαλίου θα διαπιστώσουμε πως πρόκειται για στιχούργημα ενός απελπισμένου εραστή. Eξάλλου και το μουσικό όργανο έχει μια μικρή ρωγμή υπονοώντας τη ραγισμένη από μη ανταποκρινόμενο έρωτα, καρδιά του:
"Σ' αγαπώ, το ξέρεις, και πως σε λατρεύω,
αλλά δεν ξέρεις, ακόμη, ότι πεθαίνω για σένα.
γιατί, αν το γνώριζες,
ίσως να έδειχνες έλεος.
Ωστόσο, αν κάποια στιγμή, για τη μοίρα μου,
νιώσεις την παραμικρή λύπηση,
θα καταλάβεις πόσο αυτή η φωτιά
με λιώνει σιγά-σιγά"
J. Arcadelt: "Voi sapete ch'io v'amo anzi":
(O Zακ Αρκαντέλτ πέθανε σαν σήμερα, 14 Οκτωβρίου 1568)
VIVA, VERDI!!!
Εκτός από μέγας μουσικός και μεταρρυθμιστής του ιταλικού μελοδράματος, ο Τζουζέπε Βέρντι, που γεννήθηκε σαν σήμερα 10 Οκτώβρη του 1813, υπήρξε και σύμβολο της ιταλικής επανάστασης!Εκφραστής μέσω των έργων του της Risorgimento (Ιταλικής ενοποίησης).
Πάντα υπερασπιζόμενος τους καταπιεσμένους ενάντια στους καταπιεστές, το όνομά του τη δεκαετία του 1850 γίνεται το σύμβολο της μοναρχίας που ποθούσε ένας ολόκληρος λαός!
Πάνω στους τοίχους έγραφαν «Viva,Verdi-Ζήτω ο Bέρντι», που αποτελούσε ακροστιχίδα των λέξεων:
Vitorio Emanuele, Re D' Italia
(Βίκτωρ Εμμανουήλ, Βασιλιάς της Ιταλίας),
σύνθημα-κλήση για εθνικό φρόνημα, ενώ oι καραμπινιέρι αγωνίζονταν να κάνουν τους πολίτες να σωπάσουν που έψαλλαν το χορωδιακό των Εβραίων σκλάβων από την τρίτη πράξη της όπερας Ναμπούκο, εμπνευσμένο από τον Ψαλμό 137 του Δαυίδ.
Το «Va, pensiero» είναι το χορωδιακό, που τραγουδιέται από τους εξορίστους στις όχθες του Ευφράτη, ως θρήνος για την απώλεια της πατρίδας τους.
Η όπερα Ναμπούκο, όπως έλεγε ο ίδιος ο Βέρντι, γεννήθηκε κάτω από ένα τυχερό αστέρι.
Μια περίοδο της ζωής του πολύ δύσκολη, αφού μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα είχε χάσει τη γυναίκα και τα δυο του παιδιά.
Περίοδος πλήρους ψυχικής καταστροφής, η ανάγνωση του λιμπρέτου και τα λόγια του: «Πέτα, πέτα χρυσόφτερη σκέψη…» τού δίνουν την ώθηση να γράψει μια μεγαλειώδη όπερα, με την οποία αρχίζει ουσιαστικά η καλλιτεχνική του καριέρα.
Va, pensiero, sull'ali dorate;
Va, ti posa sui clivi, sui colli...
«Πέτα, πέτα χρυσόφτερη σκέψη, στης πατρίδας μας πέτα τα ιερά,
όπου ρυάκια κυλούν μαγεμένα, όπου αύρες πνέουν γλυκά, παντοτεινά!
Στου Ιορδάνη τις όχθες χαιρέτα, της Σιών τα ερείπια τα θλιβερά.
Στην πατρίδα τη σκέψη μας πέτα ν᾿ ασπαστείς τα χώματα τα ιερά!
Αρπα ψάλε ξανά για τη γη μας· γιατί μένεις βουβή ξεχασμένη;
Παρηγόρα τη δόλια ψυχή μας, διηγήσου μια δόξα παλιά!
Ας ηχήσει ο θρήνος σου πέρα, για ένα έθνος που ζει στη σκλαβιά·
Ας εμπνεύσει ο Κύριος μία μέρα του λαού σου να ψάλεις τη λευτεριά!»
Το «Va, penciero» είναι και η μελωδία, που θα ανέβει αυθόρμητα στα χείλη των αμέτρητων Ιταλών, που θα τον συνοδεύσουν στην τελευταία κατοικία του…και αποτελεί τον ανεπίσημο ύμνο της Ιταλίας.
Το «Va, pensiero» είναι ένα εξαιρετικό μέρος από το «Ναβουχοδονόσωρα», που ο Βέρντι συνέθεσε σαν αληθινός μάστορας της όπερας και έχει διασκευαστεί σε διάφορα στυλ, ορχηστρικά, σε ντουέτα κλπ, από κλασικά ως ποπ!
Ακούγεται πάντα το ίδιο ευχάριστα είτε ερμηνεύεται χορωδιακά, είτε από τον Παβαρότι, ή τον Αντρέα Μποτσέλι, είτε από τον Αλμπάνο ή το Ντέμη Ρούσσο.
Μια θαυμάσια εκτέλεση σε ντουέτο είναι εκείνη του ιταλού ροκά Τσούκερο με την ιρλανδή Σινέντ ο Κόνορ:
Αυτή η μουσικότητά της ερέθιζε τ’ αυτιά μου, απ’ όταν ήμουν παιδί.
Πρωτοάκουσα γαλλικά σε μια ταινία
με το Λουί ντε Φινές.
Όλοι, θυμάμαι γύρω μου γελούσαν σπαρταριστά με τους
μορφασμούς, τις τρέλες και τ’ αστεία του κωμικού ηθοποιού, όμως εγώ, παρέμενα
να κοιτώ το άσπρο πανί αποσβολωμένη, συνεπαρμένη από το «γο» και το «γα»…
Οι συλλαβές κυλάριζαν …Γάργαρο
νεράκι η προφορά στον ποταμό της παιδικής ψυχής, που γοητευόταν απ’ όλα κείνα
τα ασυνήθιστα και παράξενα του κόσμου, που ανακάλυπτε καθημερινά.
Η ταινία, που είχα παρακολουθήσει
τότε, η μυρωδάτη με τα γιασεμιά του θερινού σινεμά στάθηκε η αφορμή να ξεκινήσω
σε πολύ μικρή ηλικία μαθήματα Γαλλικών.
Τα χρόνια κυλούσαν… και οι
επιδόσεις μου σύμφωνα με τη mademoiselle Catherineήταν αρκετά καλές.
Στο μόνο, που υστερούσα, ήταν η
προφορά…κι όχι μόνο εγώ, μα οι περισσότεροι από τους συμμαθητές μου.
Έτσι, μάς συνέστησε να προμηθευτούμε
δίσκους με γαλλικά τραγούδια, προκειμένου να βελτιώσουμε το accent μας!
Είχα ένα μικρό κασετοφωνάκι στο
δωμάτιό μου, πάνω στο κομοδίνο. Έτσι, όταν τα βράδια έπεφτα για ύπνο, έβαζα ν’
ακούσω γαλλικά τραγούδια κι ομολογώ το νανούρισμα ήταν γλυκό, μελισσιού
ζουζούνισμα, που’ φερνε ύπνο πλατύ κι ελαφρό!
Είχα μπει στην εφηβεία κι οι νύχτες
γέμιζαν ρομαντισμό, φαντασίες, εικόνες με πριγκηπόπουλα πάνω στ’ άλογο…
Πλάσματα, που το γαλλικό accent κι η ερωτική, γεμάτη πάθος γαλλική γλώσσα έφερνε στα βραδινά μου όνειρα, συνοδούς μιας έφηβης, που γοητευόταν απ’τη μαγεία της φωνής του Σαρλ Αζναβούρ, της Ζυλιέτ Γκρεκό ή του Υβ Μοντάν.
Η κασέτα όμως, που από τότε που έφτασε στα χέρια μου εκτόπισε όλες τις προηγούμενες. ήταν εκείνη του Ζακ Μπρελ!
Σύμβολο μιας χρυσής εποχής, αποθεωνόταν κάθε βράδυ, όταν με περισσή ανυπομονησία πρόσμενα να φτάσει η ώρα «βελτίωσης της γαλλικής προφοράς μου»!
Η φωνή του, πνοή, που τροφοδοτούσε και φλόγιζε πιότερο ακόμη την εσωτερική μου λάβρα. Σιγομουρμούριζα κάτω απ’τα σκεπάσματα και πάνω στη δική του φωνή:
«Ne me quitte pas...Μη μ' αφήνεις …Μη!
πρέπει να ξεχάσω! να ξεχάσω τον καιρό των παρεξηγήσεων
και το χρόνο που χάθηκε για να μαθαίνω τα «πώς», τα «γιατί»…»
Ήταν όνειρο, το γνώριζα, μα δεν είχε τίποτα το ψεύτικο, το παράλογο, το κούφιο ή το ρηχό…
http://ropetacklecentre.co.uk/
«Ne me quitte pas…Μη μ' αφήνεις…Μη!
Θα σου χαρίσω μαργαριτάρια βροχής
φερμένα από χώρες, που δεν βρέχει
Θα βρω για σένα λέξεις παράλογες
που μόνο εσύ θα τις καταλαβαίνεις…»
Έτρεμα σε κάθε αλήθεια, που στεκόταν γυμνή μπρος μου κάθε βράδυ κι εξιστορούσε…
Βροντοφώναζε κείνο το αιματοβαμμένο «μη!!!»
«Μη μ’αφήνεις…Μη!
Έλα να δούμε να ξαναβγαίνει φωτιά
από αρχαίο ηφαίστειο, που το νομίζαμε σβησμένο…»
Ο Ζακ Μπρελ, παλιά αγάπη, λοιπόν!
Ακόμα και σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, νοιώθω κάθε τόσο την ανάγκη να γυρνάω και να ξαναγυρνάω στα τραγούδια του.
Να τ' ανακαλύπτω πάλι από την αρχή. Να τα επανεξετάζω...
Να βρίσκω λεπτομέρειες, που ούτε καν υποψιαζόμουν τότε στ’ ακούσματα της εφηβείας μου.
Ο Μπρελ ειναι τελικά σημείο αναφοράς.
Είναι μνημείο, στυλοβάτης της γαλλικής κουλτούρας.
Είναι ο "ηγούμενος" του chanson...
Το κασετοφωνάκι είναι κάπου πεταμένο στην αποθήκη, αλλά η φωνή του Μπρελ ακούγεται στ’αυτιά μου χρουτς-αρισμένη σα να παίζει από τη μασημένη ταινία του…
«ΜΗ Μ'ΑΦΗΝΕΙΣ!!!»
Η ικεσία σήμερα, βελονιάζει το δέρμα...κάνει τη φλέβα να αιμορραγεί...
«Ne me quitte pas!»…
…και με πόση ευκολία ταπεινώνεσαι, με πόση ορμή ασυγκράτητη παρακαλάς :
«ΜΗ Μ'ΑΦΗΝΕΙΣ,...ΜΗ!!!»
Το ωραιότερο, ίσως, ερωτικό τραγούδι…
Γραμμένο από τον Ζακ Μπρελ, που έφυγε σαν σήμερα 9 του Οκτώβρη 1978.
Ένας ύμνος στην αγάπη από μια φωνή αισθαντική, σχεδόν τρεμάμενη...μια φωνή, που δίνει στην τέχνη, άλλη αίσθηση!
Ένα τραγούδι, που απηχεί μέσα σου, στην ψυχή σου...που μ'αυτό ερωτεύτηκες, έζησες κι ακόμα ΖΕΙΣ!
Ένα τραγούδι, που μ’ αρέσει να τριγυρνώ πού και πού στη γειτονιά του, σε κείνο το εφηβικό δωμάτιο, το παλιό, αγαπημένο «στέκι» μου, που’ κρυβε όλα της ψυχής τα μυστικά μου.
Να σουλατσάρω με τα όνειρα κάτω απ’ το σεντόνι , κι απ’ τους χνουδάτους ήχους του Μπρελ να παίρνω δύναμη ν’ αντέξω αυτούς τους καθημερινούς «πυροβολισμούς» , τους τραχείς και άγριους θορύβους, που τραυματίζουν ανελέητα τις καρδιές, αφού δε συνοδεύονται από κείνα τα απαλά, κομψά, elegant, γαλλικά accents!
Το άρθρο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr
"Ηριγόνη και Βάκχος", Francois Boucher, Wallace, London
Ο Γάλλος βιολιστής και συνθέτης του ύστερου μπαρόκ, Ζαν-Ζοζέφ Μοντονβίλ, απέκτησε φήμη στην εποχή του κυρίως για τα μείζονα μοτέτα του…Ηταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας και υπήρξε προστατευόμενος της Μαρκησίας ντε Πομπαντούρ. Ετσι, κατέκτησε αρκετά και υψηλά μουσικά πόστα.
Ήταν επίσης λάτρης της αρχαιοελληνικής μυθολογίας, η οποία τον ενέπνευσε αρκετές φορές. Σώζονται 9 όπερες-μπαλέτα του, τα περισσότερα με μυθολογικά θέματα.
Ηταν σύγχρονος του Ραμώ και του Λυλλί, έτσι οι όπερές του επισκιάζονται απ’ αυτούς, όμως κάποιες σημειώσαν επιτυχία, όπως αυτη που προτείνω: "Les Fetes de Paphos-Πανηγύρια της Πάφου", ένα μουσικό κληροδότημα της ύστερης μπαρόκ εποχής που πάντα θα εμπνέει για τη σβελτάδα του χιούμορ της.
Πρόκειται για μια όπερα "παστίς"* γύρω από τρεις μύθους όπου σε ένα πλαίσιο γιορτής η Αφροδίτη καλεί στην Πάφο τον Άδωνη, τον Βάκχο και τον Ερωτιδέα να μιλήσουν για τον πρώτο τους έρωτα.
Έτσι, η όπερα εξελλίσσεται σε 3 πράξεις με θέματα:
1.Αφροδίτη και Άδωνις 2. Βάκχος και Ηριγόνη
3. Έρως και Ψυχή
Μουσικά ο Μοντονβίλ εντυπωσιάζει με τις γρήγορες εναλλαγές εικόνων και συναισθημάτων.
Εμείς θα επικεντρωθούμε στη 2η Πράξη που αναφέρεται στο μύθο της Ηριγόνης:
Ο ΜΥΘΟΣ:
Η Ηριγόνη είναι η κόρη του Ικάριου, που φιλοξένησε τον θεό Διόνυσο στο σπίτι του όταν ο θεός επισκέφθηκε την Αττική για να διδάξει στους ανθρώπους την καλλιέργεια της αμπέλου και την παρασκευή του οίνου.Τότε ήταν, που ο θεός του κρασιού και του γλεντιού ερωτεύθηκε την κόρη του Ικαρίου, την Ηριγόνη, και απέκτησαν μαζί ένα γιο, τον Στάφυλο.
Επιπλέον, χάρισε στον Ικάριο και ένα ασκί κρασί με την εντολή να το κεράσει στους γείτονές του.
Εκείνοι, που δοκίμαζαν για πρώτη φορά στη ζωή τους κρασί,ευφράνθηκαν μεν, ζαλίστηκαν δε και νόμισαν ότι η ζάλη οφειλόταν στο ότι ο Ικάριος τους είχε δηλητηριάσει.
Για τον λόγο αυτό τον σκότωσαν και πέταξαν το πτώμα σε ένα πηγάδι.
Η Ηριγονη έθαψε τον πατέρα της, αλλά από τη μεγάλη θλίψη και απελπισία της κρεμάστηκε από ένα δέντρο πάνω από τον τάφο του και στη συνέχεια μεταφέρθηκε με τον πατέρα της στον ουρανό.
Η όπερα -μπαλέτο "Πανηγύρια της Πάφου" του γάλλου Ζαν-Ζοζέφ Μοντονβίλ, ζωντανεύει την ερωτική ιστορία του Βάκχου με την Ηριγόνη, που ξεχειλίζει λυρισμό, ερωτισμό, χαρά, ευθυμία.
Μια ατμόσφαιρα γιορτής, με ορχηστρική λαμπρότητα, άριες που ακολουθούν το ύφος του Λυλλί, με εμφανείς τις ιταλικές επιρροές. Με τρόπο που μαρτυρά πως ο Μοντονβίλ στόχευε και κατάφερε, να ευχαριστήσει τα διαφορετικά γούστα της εποχής του.
[*παστίς: ιταλ. pasticcio: έργα, το υλικό των οποίων ανήκει σε δύο ή περισσότερους συνθέτες]
Jean-Joseph Cassanéa de Mondonville: Les Fêtes de Paphos, 2.Bacchus et Erigone:
Μέσα στην ελαφράδα και γοητεία των μελωδιών, ξεχωρίζει η αργή ρυθμικά και άκρως συγκινητική αρχική άρια της Ηριγόνης "Dieu des amans", μια έκκληση για θεϊκή βοήθεια στον έρωτά της για τον Διόνυσο, όπως και το εύθυμο χορωδιακό "La victoire vole a ta voix".
